دانشگاه تهران پژوهش های روستائی 2008-7373 17 1 2026 04 26 Tourism Business Ecosystem for Rural Women: A Stakeholder Comparative Analysis اکوسیستم کسب و کار گردشگری برای زنان روستایی: تحلیل تطبیقی ​​ذینفعان 53 70 107901 10.22059/jrur.2026.417437.2129 FA وحید قاسمی دانشکده علوم اجتماعی و فناوری، دانشگاه اروپا، لیسبون، پرتغال. CETRAD، ویلا رئال، پرتغال 0000-0002-2149-9141 محمدامین خراسانی گروه جغرافیای انسانی وبرنامه ریزی،،دانشکده جغرافیا،دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-8591-8704 مهدیه قارایی کسمایی گروه جغرافیای انسانی وبرنامه ریزی،،دانشکده جغرافیا،دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2026 01 15 <strong>A B S T R A C T</strong> The success and sustainability of businesses of rural women depend not only on women's individual capabilities but also on a set of environmental, institutional, cultural, and economic factors—known as the "business ecosystem." The present study aims to quantitatively and qualitatively assess the status of the tourism business ecosystem for rural women in two counties, Soume’e sara and Fooman (Gilan Province), and to identify the most important barriers and solutions for its improvement. This research is applied in purpose and survey-descriptive in method, with a quantitative approach and qualitative content analysis. The statistical population included 50 rural women working in tourism (including entrepreneurs, employees, home-based businesses, and local vendors) and 42 local managers (village heads, council members, and cultural heritage experts), selected through a census method. The findings indicate that the overall status of the rural women's tourism business ecosystem from both perspectives is highly unfavorable (overall mean of 1.84 for women and 1.87 for managers out of 5). From the perspective of rural women, the components of "human capital" (1.65), "social" (1.79), and "business" (1.84) are the weakest, while "infrastructure and technology" (2.64) is the relatively most acceptable component. From the perspective of local managers, the components of "infrastructure and technology" (0.9), "social" (1.85), and "business" (1.87) are the weakest, while "culture" (2.95), "support" (2.69), and "education" (2.54) are in a moderate status. This research suggests that policy-making for the development of women's entrepreneurship in rural tourism should be based on three main pillars: "human capital empowerment," "improvement of soft and hard infrastructure," and "changing cultural attitudes." مقدمه: گردشگری روستایی، به عنوان یکی از راهبردهای کلیدی توسعه پایدار، فرصت‌های قابل توجهی را برای توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی فراهم کرده است. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی کمی و کیفی وضعیت اکوسیستم کسب‌وکار گردشگری برای زنان روستایی در دو شهرستان صومعه سرا و فومن (استان گیلان) و شناسایی مهم‌ترین موانع و راهکارهای بهبود آن است.<br />روش‌شناسی: جامعه آماری شامل ۵۰ زن روستایی شاغل در حوزه گردشگری (اعم از کارآفرینان، کارمندان، مشاغل خانگی و فروشندگان محلی) و ۴۲ مدیر محلی (دهیاران، اعضای شورا و کارشناسان میراث فرهنگی) بود که به روش سرشماری انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته با ۴۷ گویه بود که در ۹ مؤلفه اصلی (کسب‌وکار، منابع مالی، آموزش، سرمایه انسانی، حمایت، بازار، اجتماعی، فرهنگی، زیرساخت و فناوری) سازماندهی شده بود.<br />یافته‌ها: از دیدگاه زنان روستایی، مؤلفه‌های «سرمایه انسانی» (1.65)، «اجتماعی» (1.79) و «کسب و کار» (1.84) ضعیف‌ترین وضعیت را دارند، در حالی که «زیرساخت و فناوری» (2.64) مؤلفه نسبتاً قابل قبول‌تری است. از دیدگاه مدیران محلی، مؤلفه‌های «زیرساخت و فناوری» (0.9)، «اجتماعی» (1.85) و «کسب و کار» (1.87) ضعیف‌ترین وضعیت را دارند، در حالی که «فرهنگ» (2.95)، «حمایت» (2.69) و «آموزش» (2.54) در وضعیت متوسطی قرار دارند.<br />نتیجه‌گیری: اکوسیستم کسب و کار گردشگری برای زنان روستایی در منطقه مورد مطالعه از آسیب‌های چندبعدی رنج می‌برد و نیازمند رویکردی سیستمی و مشارکتی است. تفاوت قابل توجه دیدگاه‌ها بین دو گروه ذینفع، نشان دهنده لزوم طراحی برنامه‌های مداخله‌ای متناسب با نیازهای هر گروه و تقویت گفتگوی بین بخشی است. https://jrur.ut.ac.ir/article_107901_0378606366356f3844a726139298c14a.pdf