جایگاه تعاونی‌های تولید روستایی در ظرفیت‌سازی سرمایه اجتماعی جوامع محلی شهرستان همدان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان. ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی جایگاه تعاونی‌های تولید روستایی در شکل‌گیری و ظرفیت‌سازی سرمایه اجتماعی است. این تحقیق از نوع مطالعات توصیفی- تحلیلی بوده که به روش پیمایش انجام شده است. داده‌های موردنیاز با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و روش میدانی با ابزار پرسشنامه جمع‌آوری شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 1655 نفر از اعضای تعاونی‌های تولید روستایی شهرستان همدان بوده که 180 نفر با استفاده از فرمول کوکران به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی با انتساب متناسب انتخاب شدند. روایی محتوایی سؤالات ابزار تحقیق توسط متخصصان موضوعی انجام گرفت. محاسبه روایی سازه و پایایی آن نیز با محاسبه پایایی ترکیبی و ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید. یافته‌ها نشان داد که سطح ظرفیت‌سازی سرمایه اجتماعی درون‌گروهی و ارتباطی اعضا به ترتیب در سطح متوسط و ضعیف به دست آمد. نتایج همبستگی پیرسون رابطه معنی‌دار بین متغیرهای سن، سابقه عضویت در تعاونی، سابقه کشاورزی و تعداد دوره‌های آموزشی با متغیرهای ظرفیت‌سازی سرمایه اجتماعی درون‌گروهی و ارتباطی را تأیید می‌کند، در همین رابطه بین زنان و مردان تفاوت معنی‌دار ازلحاظ ظرفیت‌سازی سرمایه اجتماعی درون‌گروهی وجود نداشت اما ظرفیت‌سازی سرمایه اجتماعی ارتباطی مردان نسبت به زنان قابل‌توجه بود. نتایج کسب‌شده در رابطه با مقادیر شاخص‌های برازش به‌دست‌آمده نشان داد که هر دو مدل اندازه‌گیری ظرفیت‌سازی سرمایه اجتماعی درون‌گروهی و ارتباطی از برازش مناسبی برخوردار بودند. همچنین نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد تعامل درون‌گروهی (83/λ=0) قوی‌ترین شاخص برای سازه ظرفیت‌سازی سرمایه اجتماعی درون‌گروهی و شبکه روابط رسمی (84/λ=0) قوی‌ترین شاخص برای سازه ظرفیت‌سازی سرمایه اجتماعی ارتباطی است.

کلیدواژه‌ها


Adam, M. S., & Urquhart, C. (2007). IT capacity building in developing countries: A model of the Maldivian tourism sector. Information Technology for development, NO. 13: 315-335.

Ahmadi Firoozjaei, A., Sedighi, H., Mohamadi, M. A. (2007). Measuring and Comparing Social Capital Components of Members and Non-Members of Rural Production Cooperatives. Social Welfare, 6 (23):93-112

Ahmadian, M. A., & Moeini, A. (2015). The Role of Social Capital in the Cooperative Performance (Case Study of Balawalayat Township of Kashmar County), Journal of Geographical Sciences, 22: 1-14.

Akbari Zarradkhaneh, S., & attari M. (2016). Necessity of Measuring and Reporting Effect Size Measures in Psychological Studies, rooyesh-e- Ravanshenasi Journal. 5 (1): 29-46.

Aldrich, D. P. (2012). Building resilience: Social capital in post disaster recovery. Chicago, IL: University of Chicago Press.

Ali beigi, A., & Jafarinia, M. (2015). Impact of Production Co-operatives on Social Capital (Study of Poultry Cooperatives of Kermanshah County). Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 3: 472-461.

Amobeigy, A. R., & Hayati, D. (2014). Factors Affecting on Bonding Social Capital: An Enquiry Toward Cooperatives of Natural Resources and Watershed Management Project in Fars Province. Journal watershed management science, 8 (24), 47-58

Azril Mohamed Shaffril, H., Abu Samah, B., Lawrence D'Silva, J., Sulaiman, & Yassin, M. (2013). The process of social adaptation towards climate change among Malaysian fishermen. International Journal of Climate Change Strategies and Management, 5(1), 38-53.

Bagheri, A., Emami, N., Mohamadzadeh, M. (2018). Investigating the status of social capital in active and inactive agricultural production cooperatives in Ardabil County, Rural Development Strategies, 4 (3): 371-389.

Brown, L., LaFond, A., & Macintyre, K. (2001). Measuring capacity building. Carolina Population Center, University of North Carolina at Chapel Hill Retrieved from http://www.cpc.unc.edu/measure

Campbell, A., Hughes, J., Hewstone, M., Cairns, E., (2010). Social capital as a mechanism for building a sustainable society in Northern Ireland. Community Development. J. 45: 22-38.

Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of marketing research, 18(1), 39-50.

Gangadharappa, N. R., Acker, D. G., Chengappa, P. G., Ganesamoorthi, S., Kumar, S., Sajeev, M. V., & Shen, D. (2007). “Social capital and ability to change among indian farmers”. Paper presented at the AIAEE: Proceedings of the 23rd  Annual Meeting, May 20-24th, Polson, Montana

Hawkins, R. L., & Maurer, K. (2010). Bonding, bridging and linking: how social capital operated in New Orleans following Hurricane Katrina. British Journal of Social Work, 40(6), 1777-1793.

Haydarisareban, V., & majnoni, A. (2016). Survey social capacity- building impacts at the rate of community participation in the development activities, case study: Bonab County. Geographical Planning of Space, 6(19), 89-104.

Healy, K., & Hampshire, A. (2001). Community capacity building: from ideas to realities. Australian Association of Social Workers Conference. The Benevolent Society, Melbourne.

Jicha, K. A., Thompson, G. H., Fulkerson, G. M., & May, J. E. (2011). Individual participation in collective action in the context of a Caribbean island state: Testing the effects of multiple dimensions of social capital. Rural Sociology, 76(2), 229-256.

Johnson, K., Hays, C., Center, H., & Daley, C. (2004). Building capacity and sustainable prevention innovations: a sustainability planning model. Evaluation and program planning, 27(2), 135-149.

Kim, C., Nakanishi, H., Blackman, D., Freyens, B., & Benson, A. M. (2017). The effect of social capital on community co-production: Towards community-oriented development in post-disaster recovery. Procedia engineering, 180, 901-911.

Kline, P. (2014). An easy guide to factor analysis. Routledge

Magis, K. (2010). Community resilience: An indicator of social sustainability. Society and Natural Resources, 23(5), 401-416.

Mauerhofer, V. (2013). Social capital, social capacity and social carrying capacity: perspectives for the social basics within environmental sustainability. Futures, 53, 63-73.

Micheels, E. T., & Nolan, J. F. (2016). Examining the effects of absorptive capacity and social capital on the adoption of agricultural innovations: A Canadian Prairie case study. Agricultural Systems, 145, 127-138.

Mohammadian Mansoor, S., Jafari, M., Mehrgan, N. (2018). Measuring and Comparing of Social Capital in Provinces of the Country. Social Capital Management, 5(1), 43-66.

Nenadovic, M., & Epstein, G. (2016). The relationship of social capital and fishers’ participation in multi-level governance arrangements. Environmental science & policy, 61, 77-86.

Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory New York, NY: McGraw-Hill.

Pfefferbaum, B., Van Horn, R. L., & Pfefferbaum, R. L. (2017). A conceptual framework to enhance community resilience using social capital. Clinical Social Work Journal, 45(2), 102-110.

Putnam, R. (1993). The prosperous community: Social capital and public life. The american prospect, 13(Spring), Vol. 4. Available online: http://www. prospect. org/print/vol/13

Ruben, R., & Heras, J. (2012). Social capital, governance and performance of Ethiopian coffee cooperatives. Annals of Public and Cooperative Economics, 83(4), 463-484.

Rural Cooperative Organization of Hamedan province. (2019).Report of Rural Cooperatives. Retrieved from https://hamedan.corc.ir/

Taleshi, M., jomepour, M., Ganjipour, M. (2015). The Role of State Investments in Capacity Building in Rural of the Country (Case Study: the Villages of Aran Bidgol), Management System, 17 (5), 59-74.

Woolcock, M., & Narayan, D. (2000). Social capital: Implications for development theory, research, and policy. The world bank research observer, 15(2), 225-249.

Zal, W. A. (2016). Fragility and capacity building of social capital of Malaysian fishermen. Ocean & Coastal Management, 119, 177-183.