واکاوی محدودیت‌های نهادی در مدیریت منابع آب زیرزمینی در مناطق روستایی استان لرستان با استفاده از روش کیفی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ترویج کشاورزی، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

2 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی/ دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان/

3 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان

4 دانشیار گروه مدیریت توسعه روستایی/ دانشکده کشاورزی/ دانشگاه یاسوج

چکیده

طی نیم قرن گذشته، در کشورهای خشک و نیمه خشک جهان به ویژه ایران، افزایش قابل توجهی در مصرف آب‌های زیرزمینی به وجود آمده است. به گونه‌ای که ایران در حال حاضر، یکی از مصرف‌کنندگان بزرگ آب زیرزمینی در جهان است. اگر هرج و مرج عمومی در مصرف منابع آب زیرزمینی ادامه داشته باشد، مشکلات جدی ممکن است به صورت بلندمدت ظاهر گردند و آینده فجیع‌تری را رقم زنند. درحالیکه، دلایل مختلفی برای بحران اساسی آب‌های زیرزمینی در ایران وجود دارد، یکی از چالش‌های فراروی مدیریت منابع آب زیرزمینی کشور، می‌تواند ناشی از ضعف نهادی و سازماندهی باشد. از این رو، مطالعه حاضر، محدودیت نهادی در مدیریت منابع آب زیرزمینی را با استفاده از روش تئوری بنیانی استراوس و کوربین بررسی نمود. مشارکت کنندگان 16 نفر از مطلعان کلیدی دخیل در مدیریت منابع آب زیرزمینی شهرستان رومشکان بودند و از طریق روش نمونه گیری هدفمند گلوله برفی انتخاب شدند. بدین ترتیب، شرکت کنندگان تحت مصاحبه عمیق قرار گرفتند و مصاحبه‌ها برای تحلیل کیفی بر اساس تئوری بنیانی استراوس و کوربین ثبت و رونویسی شدند. نتیجه‌ی حاصل از کدگذاری داده‌های گردآوری شده به شیوه‌های مختلف، استخراج 140 مفهوم و 40 زیرمقوله بود که بر اساس مدل پارادایم، مقوله‌ی مرکزی شناسایی شده در این پژوهش، سوء مدیریت منابع آب زیرزمینی بود که بقیه مقوله‌ها در رابطه‌ی با آن معنا پیدا کردند. سایر مقوله‌های مدل نیز در پنج دسته‌ی شرایط زمینه‌‌ای (7 زیرمقوله)، شرایط مداخله‌گر (9 زیرمقوله)، شرایط علیّ (7 زیرمقوله)، استراتژی‌های کنش/واکنش (8 زیرمقوله) و پیامد (6 زیرمقوله) جاگذاری و تحلیل شدند.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 22 شهریور 1399
  • تاریخ دریافت: 18 دی 1398
  • تاریخ بازنگری: 27 مرداد 1399
  • تاریخ پذیرش: 09 شهریور 1399