طراحی پارادایم معیشت پایدار روستایی با تأکید بر جغرافیای انسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه اقتصاد، ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.

چکیده

این تحقیق با هدف طراحی الگوی معیشت پایدار با رویکرد روستا تعاون با استفاده از روش گرندد تئوری انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات کیفی است. نمونه موردمطالعه شامل 32 نفر از متخصصان، مدیران و صاحب‌نظران حوزه تعاون کل کشور بودند، که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند، است. برای جمع‌آوری داده‌ها از مشاهدات میدانی و مصاحبه‌های عمیق و در نهایت با تشکیل گروه‌های متمرکز (Focus Group) بهره گرفته شده است. نتایج به‌دست‌آمده از داده‌های تحقیق در فرآیند کدگذاری (باز، محوری و انتخابی) در قالب مفاهیم، زیر مقوله و مقوله با استفاده از نرم‌افزار MAXqda18 استخراج و طبقه‌بندی گردید. مدل پارادایمی شامل شرایط (علی، زمینه‌ای و مداخله‌گر)، راهبرد و پیامد است. یافته‌های تحقیق گویای آن است که آسیب‌پذیری اقلیمی، آسیب‌پذیری اجتماعی و آسیب‌پذیری اقتصادی به‌عنوان شرایط علی؛ روندها، حمایت‌های دولتی و تقویت زیرساخت‌ها به‌عنوان شرایط زمینه‌ای و تأمین مالی، توسعه بازار، کنترل بازار و حمایت‌های دولتی به‌عنوان شرایط مداخله‌گر مؤثر بر ایجاد معیشت پایدار با رویکرد روستا تعاون هستند. نتایج نشان‌دهنده آن است که راهبردهای مقابله و راهبردهای سازش به‌عنوان راهبردهای دستیابی به معیشت پایدار دارای پیامدهایی چون تعاونی سازی، توسعه پایدار، بهره‌وری، اشتغال، تقویت سرمایه اجتماعی و کشاورزی هوشمند هستند. در تقویت سرمایه اجتماعی، انسان نقش محوری داشته و در تقابل با بحران‌های اقلیمی با انسجام افراد روستایی از طریق تعاونی سازی مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها