واکاوی آسیب پذیری معیشت خانوارهای روستایی نسبت به تغییرات اقلیم در استان کرمانشاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران

2 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران

3 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران

چکیده

تغییر اقلیم طی قرن اخیر منجر به تغییرات قابل توجه در زندگی انسان شده، معیشت او را با افزایش هزینه‌های تولید و ریسک و عدم حتمیت با چالش مواجه کرده است. در این بین، روستاییان به دلیل وابستگی معیشت آنها به کشاورزی و درنتیجه اقلیم، آسیب‌پذیرتر هستند. این پژوهش که نوعی تحقیق پیمایشی است با هدف بررسی آسیب‌پذیری خانوارهای روستایی استان کرمانشاه نسبت به تغییر اقلیم انجام شد. بدین منظور از نمونه‌ای شامل 212 خانوار که از بین حدود 134 هزار خانوار روستایی استان کرمانشاه انتخاب شدند، استفاده شد. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه بود. برای تعیین میزان آسیب‌پذیری از شاخص آسیب‌پذیری معیشت خانوار نسبت به تغییر اقلیم (LVI) استفاده شد. یافته‌های این تحقیق نشان داد که معیشت خانوارهای روستایی تمامی شهرستان‌ها به شدت نسبت به تغییرات اقلیم آسیب‌پذیر است. بیشترین میزان آن در شهرستان جوانرود (448/0) و کمترین آن در شهرستان کنگاور (4/0) بود. از میان مؤلفه‌های اصلی LVI، نوع استراتژی معیشتی (565/0)، بیشترین حساسیت را به تغییرات اقلیم داشت. پس از آن به ترتیب شبکه‌های اجتماعی و ویژگی‌های اجتماعی ـ جمعیت‌شناختی با مقادیر 557/0 و 465/0 در رتبه‌های بعدی بودند. بر اساس نتایج، بهترین راهکارهای کاهش میزان حساسیت معیشت عبارتند از: متنوع نمودن منابع درآمدی و کاهش وابستگی معیشت خانوارها به کشاورزی از طریق توسعه فرصت‌های شغلی غیرکشاورزی، گسترش خدمات حمایتی نظیر بیمه با ارائه مشوق‌های مختلف نظیر معافیت مالیاتی به بیمه‌گزاران و افزایش توانمندی خانوارها در تأمین نیازهای اساسی خود با ترویج فرهنگ پس‌انداز و ارائه بسته‌های حمایتی به منظور افزایش توان تاب‌آوری آنها نسبت به تغییرات اقلیم.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 29 مرداد 1400
  • تاریخ دریافت: 21 خرداد 1400
  • تاریخ بازنگری: 29 تیر 1400
  • تاریخ پذیرش: 19 مرداد 1400