عوامل مؤثر بر ماندگاری جوانان روستایی مطالعة موردی: شهرستان اهر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری جامعه‌شناسی و عضو هیئت علمی موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور

2 دکتری جمعیت‌شناسی و عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور

3 کارشناس علوم اجتماعی، دانشگاه پیام‌نور اهر

چکیده

ازجمله مسائل مهمی که امروزه روستاها با آن مواجه‌اند، فرایند خروج جمعیت جوان و فعال از روستاهاست که پایداری اجتماعات روستایی را به خطر می‌اندازد. مسئلة اصلی این تحقیق بررسی عوامل مؤثر بر ماندگاری جوانان روستایی در روستاهاست. در این پژوهش، از روش پیمایش استفاده شده و با نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، وضعیت جوانان ساکن در روستاهای شهرستان اهر مطالعه شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که متغیرهای وضعیت اشتغال، تحصیلات، نوع شغل، میزان درآمد ماهیانة خانوار، طبقة اقتصادی خانواده از نظر خود پاسخگویان، و محل اشتغال پاسخگویان در ماندگاری جوانان در روستا نقش اساسی دارند. مهم‌ترین عوامل دفع جوانان از جوامع روستایی و گرایش آنها به مهاجرت به مناطق شهری نیز به‌ترتیب اولویت اینها هستند: کمبود امکانات رفاهی، کمبود امکانات بهداشتی، کمبود امکانات آموزشی و فرهنگی، نبود شغل مناسب و مشکلات کاری، کمبود وسیلة حمل‌ونقل و حاصلخیزنبودن زمین‌های کشاورزی. افزون بر اینها، ساخت تصویر منفی از روستا و ارائة تصویر مثبت از شهر، حس تعلق به روستا را بین جوانان تضعیف و فرایند ترک روستا را میان جوانان تسهیل و تسریع می‌کند. در نهایت اینکه جوانان ساکن در نواحی روستایی اهر، به‌ترتیب اولویت مؤلفه‌های برخورداری از امکانات رفاهی، امکانات آموزشی- فرهنگی، داشتن منابع طبیعی غنی و مرغوب، بهره‌مندی از امکانات بهداشتی-‌درمانی، امکانات شغلی، وجود وسیلة ایاب و ذهاب و امکانات تفریحی و ورزشی را از ویژگی‌هایی می‌دانند که می‌تواند جوانان را در روستا نگه دارد و مانع سرازیرشدن آنها به‌سوی مناطق شهری گردد.

کلیدواژه‌ها