بررسی موانع و راهکارهای مناسب توسعة مشاغل خانگی روستایی شهرستان اسلام‌آباد غرب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکدة کشاورزی، گروه ترویج و توسعة روستایی، دانشگاه رازی کرمانشاه

2 دانشیار دانشکدة کشاورزی، گروه ترویج و توسعة روستایی، دانشگاه رازی کرمانشاه

3 استادیار دانشکدة کشاورزی، گروه ترویج و توسعة روستایی، دانشگاه رازی کرمانشاه

چکیده

باتوجه به افزایش سریع و گستردة جمعیت، ازجمله جمعیت روستایی ایران، و ناتوانی بخش کشاورزی در اشتغال‌زایی کافی برای نیروی کار حجیم و فزایندة روستایی، توسعة اشتغال غیرکشاورزی به‌ویژه برای گروه‌های کم‌زمین یا فاقد زمین، اهمیت بسزایی دارد. یکی از کسب‌وکارهایی که در سال‌های اخیر درخصوص زنان روستایی به آن توجه شده، مشاغل خانگی است. در کشورهای جهان‌سوم درصد کمی از زنان روستایی در این زمینه مشغول به‌کار هستند و متأسفانه کار خانگی این عده نیز در قالب نهاد یا مؤسسة مشخصی تعریف نشده است. ازین‌رو، پژوهش کاربردی حاضر پژوهش حاضر، کاربردی با هدف بررسی راهکارهای مناسب توسعة مشاغل خانگی از دیدگاه زنان روستایی و کارشناسان است، که با روش توصیفی‌ـ پیمایشی در سال 1390 انجام شد. جامعة آماری این پژوهش شامل 15000 زن روستایی و 50 کارشناس صاحب‌نظر در زمینة مشاغل خانگی بود و حجم نمونه براساس جدول مورگان 375 نفر زن روستایی و 50 نفر کارشناس تعیین گردید. روش نمونه‌گیری در جامعة زنان به‌صورت طبقه‌ای با انتساب متناسب، و در جامعة کارشناسان سرشماری بود. روایی پرسشنامه با بهره‌گیری از نظر متخصصان و پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ برای هریک از موانع توسعة مشاغل خانگی شامل خانوادگی، فردی، اقتصادی، دولتی و شخصیتی به‌ترتیب 87/0، 88/0، 76/0، 89/0، 87/0 محاسبه شد، که نشان‌دهندة مناسب‌بودن ابزار پژوهش است. تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نشان داد که مهم‌ترین موانع توسعة مشاغل خانگی از دید زنان به‌ترتیب موانع شخصیتی، فردی، اقتصادی، خانوادگی و دولتی است. از دید کارشناسان، مهم‌ترین این موانع به‌ترتیب موانع خانوادگی، فردی، شخصیتی، دولتی، و اقتصادی هستند. نتایج مطالعات همبستگی، ارتباط مثبت و معناداری را بین عضویت در تشکل‌ها، سطح تحصیلات زنان و توسعة مشاغل خانگی با احتمال خطای 01/0 نشان می‌دهند. بین سایر متغیرها ازقبیل سن زنان، وضعیت تأهل، داشتن یا نداشتن الگوی نقش، موفقیت یا عدم‌موفقیت الگوی نقش، داشتن تجربة شخصی در زمینة مشاغل خانگی و توسعة کسب‌وکارهای خانگی رابطة معناداری وجود ندارد. 

کلیدواژه‌ها