تفکیک سطوح نگرانی های زیست محیطی روستاییان بر اساس متغیرهای اجتماعی: کاربردی از مدل لجستیک دو وجهی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ترویج کشاورزی،دانشگاه تهران

2 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه تهران

3 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه تهران

چکیده

ابعاد تخریب محیط زیست به چنان حجمی رسیده است که بشر امروزی بدون دگرگونی در تفکر و رفتار خویش هرگز قادر نخواهد بود برای مشکلات زیست محیطی خود، راه حلی را بیابد. افزایش مشکلات و بحران‏های زیست محیطی در جهان از یک طرف و درک پیامدهای موضوعات زیست محیطی در زندگی انسان‏ها از سوی دیگر، باعث شده است تا اهمیت بحث در مورد محیط زیست و مسایل زیست محیطی افزایش یابد. از این رو افزایش نگرانی روستاییان در مورد مسائل زیست محیطی از اهمیت بالایی برخوردار است. این پژوهش با هدف تفکیک سطوح نگرانی های زیست محیطی روستاییان براساس متغیرهای اجتماعی انجام شد. حجم جامعه برابر 109679 خانوار روستایی می‏باشد. بر اساس فرمول کوکران حجم نمونه 250 خانوار انتخاب و اطلاعات لازم از آن­ها گردآوری شد. این تحقیق توصیفی به شیوه پیمایش و با ابزار پرسشنامه صورت گرفته است. روایی پرسشنامه به وسیله اساتید گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه تهران و پایایی آن از طریق انجام مطالعه راهنما، آزمون آلفای کرونباخ تایید گردید. تجزیه و تحلیل داده‏ها در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی با استفاده از نرم افزارهای SPSS win18انجام شد. یافته ها نشان داد که اکثر روستاییان نگرانی زیست محیطی مطلوبی دارند. همچنین از بین متغیرهای اجتماعی (انسجام اجتماعی، رفاه اجتماعی، تعامل اجتماعی، پایگاه اجتماعی، رضایت شغلی، آموزش زیست محیطی، عضویت در گروه‏ها و تشکلها، شرکت در برنامه‏های حفاظتی و رفتار اطلاع یابی)، به ترتیب متغیرهای رفاه اجتماعی و عضویت در گروه‏ها و تشکلها قدرت بالایی در تفکیک سطوح نگرانی های زیست محیطی روستاییان را دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع

آرایش، محمدباقر و فرج اله حسینی، سیدجمال.1390. تحلیلرگرسیونیعواملموثربرمشارکتمردمدرحفظ،احیاء،توسعه وبهرهبرداریمنابعطبیعیتجدیدشوندهازدیدگاهکارشناسانمنابعطبیعیاستانایلام. نشریه اقتصاد و توسعه کشاورزی( علوم صنایع کشاورزی)، جلد2، شماره1. 49-58.

شریفی، امید؛ رضایی، روح اله و برومند، ناصر .1390. بررسی عوامل موثر بر پایداری نظام کشت گلخانه ای در منطقه جیرفت و کهنوج. مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، دوره 2-42، شماره 1. 152-143.

احمدوند، مصطفی و نوری پور، مهدی .1389. نگرش زیست محیطی دانشجویان کشاورزی دانشگاه یاسوج (تحلیل جنسیتی). مجله علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، جلد6، شماره 2.

پور، سمیرا و سعادت یار، فهیمه سادات .1390. بررسی ارتباط میان نگرش ها و نیات رفتاری مسئولانه زیست محیطی. پنجمین همایش ملی بحرانهای زیست محیطی ایران و راهکارهای بهبود آنها 14 و 15 اردیبهشت ماه 1390دانشگاه آزاداسلامی- واحد علوم و تحقیقات خوزستان.

مرکز آمار ایران. 1391. سرشماری جمعیت خانوارهای روستایی. قابل دسترسی در:

www. Amar.org.ir

 

Ahn, J. M., Koo, D. M. and Chang, H. S. 2012. Different impacts of normative influences on pro-environmental. Journal of Global Scholars of Marketing Science. 22( 2), 163–182.

Agresti, A. (2012). Categorical data analysis. Wiley, 3 editions. 744 pages.

Bayard, B. and Jolly, C. M. 2007. Environmental Perceptions and Behavioral Change of Hillside Farmers: The Case of Haiti. Journal of the Caribbean Agro-Economic Society (CAES). 7 (1). 122-138.

Bickerstaff, K .2004. Risk perception research: socio-cultural perspectives on the public experience of air pollution. Environment International Journal. 30:827–840.

Blake, J. 1999. Overcoming the ‘value–action gap’ in environmental policy: tensions between national policy and local experience. Journal of Local Environment, 4(3), 257–278.

Bluemling, B. Yong, H. and Mosler, H.J. 2010. Adoption of agricultural water conservation practices – a question of individual or collective behavior? The case of the North China Plain. Journal of Outlook on Agriculture. 39(1), 7–16.

 

Brehm, J. Eisenhauer, B. and Krannich, R .2006. Community attachments as predictors of local environmental concern: the case for multiple dimensions of attachment. Environment Behavior Journal, 37(2):237–257.

 

Brown, G. Harris, G. and Reed, P .2002. Testing a place-based theory for environmental evaluation: an Alaska case study. Applied Geography Journal. 22(1):49–76.

 

Clark, C. F. Kotchen, M. J. and Moore, M. R. 2003. Internal and external influences on pro-environmental behavior: participation in a green electricity program. Journal of Environmental Psychology, 23 (2003), 237–246.

Clearfield, F. and Osgood, B. T. 1986. Sociological aspects of the adoption of conservation practices. Washington, D.C.

Dietz, T. Stern, P. and Guagnano, G. 1998. Social structural and social psychological bases for environmental concern. Environment Behavior Journal, 30(4):450–471.

Dunlap, R.E. and Jones, R.E. 2002. “Environmental Concern: Conceptual and Measurement Issues”, In Dunlap RE and Michelson W (Eds.). Handbook of Environmental Sociology, 482- 524.Westport, CT: Greenwood Press (2002).

Fransson, N, T. Gärling .1999. “Environmental Concern: Conceptual Definitions, Measurement Methods and Research Findings”, Journal of Environmental Psychology, 19, 369-382 (1999).

Gangadharappa, H.V, Pramod, K.T.M, and Shiva, K.H.G. 2007.Gastric floating drug delivery systems: a review. Indian J. Pharm. Ed. Res. 41, 295–305.

 

Givens, J. E and Jorgenson, A. K., 2011. The effects of affluence, economic development, and environmental degradation on environmental concern:a multilevel analysis. Organization & Environment 24, 74–91.

Givens, J. E and Jorgenson, A. K., 2013. Individual environmental concern in the world polity: A multilevel analysis. Journal of Social Science Research, 42 (2013) 418–431.

Kalantari, Kh. and Asadi, A. 2010. Designing a structural model for explaining environmental attitude and behavior of urban residents (Case of Tehran). International Journal of Environmental Research, 4 (2), 309-320.

 

Kalantari, Kh. Shabanali Fami, H. Asadi, A and Movahed Mohammadi, H. 2007. Investigating Factors Affecting Environmental Behavior of Urban Residents: A Case Study in Tehran City- Iran. American Journal of Environmental Sciences, 3 (2): 67-74.

Krywkow, J. and Hare, M. 2008. Participatory process management. International Congress on Environmental Modeling and Software, EMSs, pp. 888-899.

Lichtenberg, E. and Zimmerman, R. 1999. Information and farmers’ attitudes about pesticides, water quality, and related environmental effects. Agriculture, Ecosystems and Environment, 73(3), 227-236.

 

Masuda, J. and Garvin, T. 2006. Place, culture and the social amplification of risk. Risk Analysis Journal, 26(2):437–454.

 

Mendoza, C.C. 2006. Factors influencing participation in environmental stewardship programs: A case study of the Agricultural and forestry sectors in Louisiana, USA. A Ph.D. Dissertation, Graduate Faculty of the Louisiana State University, USA, pp: 10-25.

Millfont, T. l; Duckitt, J. and Cameron, L. D. 2006. A cross-cultural study of environmental motive concerns and their implications for pro environmental behavior. Journal of environmental and behavior. Vol. 38, No. 6. 745-767.

Mohai, P. Simoes, S and Brechin, S. R., 2010. Environmental concerns, values and meanings in the Beijing and Detroit metropolitan areas. International Sociology 25 (6), 778–817.

Munasib, A. B. and Jordan, J. L. 2006. Are Friendly Farmers Environmentally Friendly? Environmental Awareness as a Social Capital Outcome. Annual Meetings, Southern Agricultural Economic Association Orlando, Florida, 2006.

Sattler, C. and Nagel, U. J.  2010. Factors affecting farmers’ acceptance of conservation measures: A case study from north-eastern Germany. Land Use Policy, 27(1), 70–77.