بررسی تأثیر مؤلفه‌های اجتماعی – اقتصادی بر توانمندی روان‌شناختی زنان روستایی در شهرستان اسلام‌آباد غرب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه بوعلی سینا

2 دانشگاه بوعلی سینا / همدان

چکیده

پژوهش حاضر به بررسی تأثیر مؤلفه‌های اجتماعی- اقتصادی بر توانمندی روان‌شناختی زنان روستایی پرداخته است. روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی به‌روش پیمایشی و جامعة آماری شامل زنان روستایی شهرستان اسلام‌آباد غرب است که 161 نفر از آنها به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. ابزار تحقیق، پرسشنامه‌‌ بود و روایی آن را استادان و متخصصان رشته‌های توسعة روستایی، روان‌شناسی اجتماعی و ترویج کشاورزی تأیید کردند. پایایی پرسشنامه با انجام یک پیش‌آزمون و با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (90/0=α درصد) محاسبه شد، که نشان‌دهندة قابلیت بالای ابزار تحقیق برای جمع‌‌آوری داده‌‌هاست. نتایج تحقیق نشان دادند که 5/56 درصد زنان مطالعه‌شده، توانمندی روان‌شناختی بالایی دارند. مدل نهایی تحقیق با استفاده از رگرسیون چندمتغیره نشان داد که قوی‌‌ترین متغیرهای اقتصادی - اجتماعی تبیین‌کنندة توانمندسازی روان‌شناختی زنان، به‌ترتیب میزان داشتن مالکیت و اعتمادبه‌نفس آنهاست. با توجه به یافته‌‌های پژوهش، به‌منظور افزایش و بهبود وضعیت توانمندی روان‌شناختی و زندگی زنان روستایی و تحول در پایگاه اقتصادی - اجتماعی آنها تحولات ساختاری و آموزشی ضروری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


پیرسون، ک.، 1384، معنای مدرنیت، گفت‌وگوی کریستوف رپیرسون با آنتونی گیدنز، ترجمة علی‌‌اصغر سعیدی، تهران، انتشارات کویر.

جلائی‌‌پور، ح.ر. و محمدی، ج.، 1387، نظریه‌‌های متأخر جامعه‌‌شناسی، تهران، نشر نی.

سعدی، ح.، جلیلیان، س. و یعقوبی‌‌فرانی، ا.، 1393، تأثیر کسب‌وکارهای خانگی بر توانمندی اجتماعی زنان روستایی، فصلنامة علمی – پژوهشی زن و جامعه، سال پنجم، شمارة سوم، پاییز، صص. 107- 85.

سیدمن، ا.، 1388، کشاکش آرا در جامعه‌‌شناسی، ترجمة هادی جلیلی، تهران، نشر نی.

شکوری، ع.، رفعتجاه، م. و جعفری، م.، 1386، مؤلفه‌‌های توانمندی زنان و تبیین عوامل مؤثر بر آنها، پژوهش زنان، دورة 5، شمارة 1. 

عرب‌‌مازار، ع. و سعدی، ح.، 1384، بررسی جایگاه بانک کشاورزی در حمایت از زنان سرپرست خانوار روستایی، فصلنامة پژوهشی بانک کشاورزی، شمارة سوم.

علیائی، م.ص. و دهقان‌‌نیستانکی، م.، 1391، بررسی توانمندی‌‌های اقتصادی زنان قالیباف تکاب افشار و نقش آنان در توسعة روستایی، مطالعة موردی روستاهایی شهرستان تکاب (استان آذربایجان غربی)، مجلة مطالعات توسعة اجتماعی ایران، سال پنجم/شمارة اول/زمستان.

علی‌‌ماندگاری، م.، 1384، بررسی تأثیر ابعاد متفاوت استقلال بر رفتار باروری زنان در ایران، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.

غفاری، ر.، 1385، جایگاه و نقش زنان روستایی استان چهارمحال و بختیاری در فرایند توسعة پایدار، پایان‌نامة دکتری در رشتة جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، اصفهان: دانشگاه اصفهان، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، گروه جغرافیا.

قلی‌‌پور، ا. و رحیمیان، ا.، 1388، رابطة عوامل اقتصادی، فرهنگی و آموزشی با توانمندسازی زنان سرپرست خانوار، فصلنامة علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال یازدهم، شمارة 40، صص. 62-30.

کتابی، م.، ایزدخواستی، ب. و فرخی راستابی، ز.، 1382، توانمندسازی زنان برای مشارکت در توسعه، پژوهش زنان، دورة 1، سال 3، شمارة 7.

کلدی، ع.ر. و سلحشوری، پ.، 1392، بررسی تأثیر حمایت اجتماعی بر توانمندسازی زنان، مجلة مطالعات اجتماعی ایران، سال چهارم، شمارة چهارم، پاییز 1391، صص. 23-7.

مقدس، ع.ا. و قدرتی، ح.، 1383، نظریة ساختاری‌شدن آنتونی گیدنز و مبانی روش‌شناختی آن، دوفصلنامة علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، سال اول، شمارة 4، زمستان.

موسوی، س. و.‌‌ا.، 1383، ارتباط بین سبک‌‌های اسناد، عزت‌نفس، خلاقیت و نگرش خلاق در دانشجویان، رسالة دکتری، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران.

American Heritage Dictionary of the English Language, 2006,Fourth Edition Houghton Mifflin Harcourt,Afterword.

Browning, M. & Chiappori, P.A., 1998,Efficient Intra-Household Allocations: A General Characterization and Empirical Tests, Econometrica, Vol. 66, PP. 1241-78.

Deshmukh-Ranadive, J., 2003, Placing Gender Equity in the Family Centre Stage:Use of‘Kala Jatha’ Theatre, Economic and Political Weekly, 26 April.

Duflo, E., 2003,Grandmothers and Granddaughters: Old Age Pension and Intra-Household Allocation in South Africa, World Bank Economic Review, Vol. 42, PP. 1-25.

Frankenberg, E.&Thomas D., 2001,Measuring Power. Food Consumption and Nutrition Division, Discussion Paper No. 113, Washington DC: International Food Policy Research Institute.

Giddens, A., 1981,A Contemprory Critique ofHistorical Materialism, USA, University of California Press.

Grasmuck, Sherri and Rosario Espinal, 2000, Market Success or Female Autonomy? Income, Ideology, and Empowerment among Microentrepreneurs in the Dominican Republic, Gender and Society 14(2), PP. 231-255.

Hashemi, S.M., Ruth, S., Schuler & Ann, P.R., 1996,Rural Credit Programs and Women’s Empowerment in Bangladesh, World Development, 24(4), PP. 635-653.

Kabeer, N., 2005,Is Microfinance a "Magic Bullet" for Women’s Empowerment?: Analysis of Findings from South Asia, Economic and Political Weekly, 29 October.

Kabeer, N.,1997,Women, Wages and Intra – household Power Relations in Urban Bangladesh, Development and Change, 28(2), PP. 261 – 302.

Kabeer, N., 1999,Resources, Agency, Achievements: Reflections on the Measurement of Women's Empowerment, Development and Change, Vol. 30, No. 3.

Kabeer, N., 2000,Reflections on the Measurement of Women’s Empowerment. In:Discussing Women’s Empowerment: Theory and Practice, SIDA: Swedish International Development Cooperation Agency.

Kabeer, N., 2001,Reflections on the Measurement ofWomen’s Empowerment. In: Discussing Women’s Empowerment: Theory and Practice, SIDA: Swedish International DevelopmentCooperation Agency.

Kabeer,N., 1999, Agency, Achievement: Reflections on the Measurement of Women’s Empowerment.

Mayoux, L.1995,Beyond Naivety: Women, Gender Inequality and Participatory Development, Development and Change26, PP. 235–258.

Miller, D.C.,1980,Handbook of Research Designs and Social Measurement, 2nd eds., New York: Mckuy.

Nussbaum, M., 2000,Women and Human Development: The Capabilities Approach, New York: Cambridge Press.

Nussbaum, Martha, 2000,Women and Human Development: The Capabilities Approach, New York: Cambridge Press.

Parpart, J.L., Rai, S.M. & Staudt, K., 2003,Rethinking Empowerment: Gender and development, Oxford University Pressand Community Development Journal, Vol. 36, No. 4, PP. 289-302.

Random House Webster's Unabridged Dictionary, 1999, Version 3.0., Random House Webster's Random House Inc.

Robins, S.P., Chatterjee, P. & Canda, E.R., 1998,Contemporary Human Behavior Theory: A critical perspective forsocial work, Boston, MA: Allyn and Bacon.

Swain,B.& Wallentin, Y., 2008,Economic or Non-economic Factors- What Empowers Women?, Working Paper department of economics UPPSALA universitet.

United Nations Development Programmed (UNDP), 2007,Human Development Report 2007: Consumption for Human Development, New York and Oxford: Oxford University Press.

Wallerstein, N., 1992,Powerless, Empowerment and Health: Implications for health promotion programs, American Journal ofHealth Promotion, 6, (3), PP. 197-205.

WorldBank, 2005,Empowerment in Practice from Analysis to Implementation, Ruth Alsop, Mette Frost, Bertelsen Jeremy, Holland16031-in South Asia Environment and Social Unit, World Bank, Washington, DC.

Zimmerman, M., 1990b, Taking Aim at Empowermentresearch: On the Distinction between Individual and Psychological Conceptions, American Journal of Community Psychology, 18, PP. 169-177.

 

 

References (In Persian)

 

Alimandegari, M., 2005,Effect of Different Aspects of the Independence of the Reproductive Behavior of Women in Iran, MA thesis, Dankdh Social Sciences, Tehran University.

 

Arabmazar, A. & Saadi, H., 2005, Check the Agricultural Bank in Support of Women Heads of Rural Households, Journal of Agricultural Bank third number.

 

Ghafari, R., 2006,Place and Role of Rural Women in the Process of Sustainable Development and Bakhtiari Province, Brnamnh doctoral dissertation in geography and rural planning, Isfahan:Isfahan University, Faculty of Literature and Humanities, Department of Geography.

 

Gholipour, A. & Rahimian, A., 2009, Economic Factors, Cultural and Educational Empowerment of Women Heads of Households, Journal of Social Welfare, in the eleventh, No. 40, PP. 30-62.

 

Jalaley Puvr, H.R. & Mohammadi, J., 2008, Later Sociology Theories, Tehran, Nshrney.

 

Keldey, A.R. & Salahshory, P., 2012, The Effects of Social Support on the Empowerment of Women, Journal of Social Studies, Issue IV, November.

 

Ketabi, M., Yazdkhavasti, B. & Farokhi Rasti, Z., 2003,Empowering Women to Participate in Development, Women's Research, Vol. 1, Vol. 3, No. 7.

 

Moghadas, A.A. & Ghodrati, H., 2004, Structural Theory of Anthony Giddens and Methodological Foundations, Dvfslnamh of Social Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, the first year, No. 4, December.

 

Mosavi, S.V., 2004, Relationship between Attribution Styles, Self-esteem, Creativity and Creative Attitude in the Students, Thesis, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Tehran University.

 

Oliaey, M.S. & Dehghannistanki, M., 2012,Examine the Economic Empowerment of Women and their Role in Rural Development Qalibaf Afshar Takab, Case study villages Takab city (West Azarbaijan), Journal of Social Development, the fifth year / first issue / December.

 

Pearson, C., 2005, The Meaning of Modernity, Christoph Rpyrsvn dialogue with Anthony Giddens, Translation Ali Asghrsydy, Tehran: Publishers Kavir.

 

Saadi, H., Jalileans, S. & Yaghoubi- Frani, A., 2014, The Impact of Home-based Businesses on Social Empowerment of Rural Women, Journal of women and society, in the fifth, the third issue, November, 107, PP. 85.

 

Seydman, E., 2009, Conflictof Opinionsin Society, TranslationHadiJalili, Tehran, spreadingNey.

 

Shakori, A., Rafatjah, M. & Jafari, M., 2007, Component of Women's Empowerment and Explain the Factors Influencing them,ResearchWomen, Volume5, Number1.