تحلیلی از تجربة ‌‌زیسته و مسائل دهیاران زن(مطالعة ‌‌موردی: استان اصفهان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد/ دانشگاه تهران

2 استاد/دانشگاه تهران

3 دانشیار گروه برنامه ریزی اجتماعی/ دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

چکیده

نقش‌آفرینی زنان در حکومت‌های محلی روندی جهانی است که در بیشتر کشورها آغاز شده است. در ایران نیز دهیاریها عرصة ‌‌مشارکتی نوینی را برای زنان فراهم آورده‌‌‌اند. پژوهش حاضر در چهار بخش استان اصفهان با مشارکت 8 دهیار زن و 11 عضو شورای اسلامی روستا با هدف بررسی تجربة ‌‌زیستة ‌‌دهیاران زن به‌‌‌منظور کشف مسائل و مشکلات آنها با روش تحلیلی نظریة ‌‌بنیانی در سنت پژوهش کیفی انجام شده است. بنابر یافته‌های پژوهش حاضر عواملی مانند پیشینة ‌‌طولانی تمرکزگرایی، ابهام در قوانین بالا‌‌دستی و تعریف حکومت محلی، نقص سیاست‌های حمایتی زنان، رویکرد مذکرگزینی، وابستگی به دولت، فقدان نهادینگی دهیاری، و حس دوگانة ‌‌دهیار زن، به شکل‌‌گیری پدیدة «تعارض جامعه با قدرتمندشدن زنان» انجامیده است. این پدیده دربردارندة ‌‌تقابل‌‌هایی مانند فاصلهگذاری جنسیتی، تلاش برای طرد دهیار زن و تقویت تردید در توانایی و خوداتکایی زنان در ایفای نقش مدیریتی است و شدت وقوع آن برحسب میزان حمایت مقامات بالاتر از دهیار زن و سابقة ‌‌نقش‌آفرینی زنان در روستا متفاوت است. در چنین شرایطی، دهیار زن در مواجهه با این پدیده با تکیه بر حمایت مقامات و فرهنگ روستا راهبرد‌‌هایی را اتخاذ می‌کند که هریک می‌‌‌تواند نتایج متفاوتی داشته باشد. راهبرد‌‌های حفظ وضعیت موجود، به تثبیت تقسیم کار جنسیتی منجر می‌شود و راهبرد‌‌های مبتنی بر تغییر، نهادینگی تدریجی دهیاری زنان را ایجاد می‌‌‌کند. تصدی سمت دهیار برای زنان و جامعه تجربه‌ای متعارض است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


 
 
ازکیا، مصطفی و ایمانی جاجرمی، حسین، 1390، روش‌ها‌‌ی کاربردی تحقیق کاربرد نظریة ‌‌بنیانی، ‌‌انتشارات کیهان، تهران.
ایمانی جاجرمی، حسین و عبداللهی، مجید، 1388، بررسی تحولات مدیریت روستایی در ایران از مشروطه تا زمان حاضر،فصلنامة ‌‌راهبرد،شمارة ‌‌52، صص. 244-221.
ایمانی جاجرمی، حسین، 1384، بررسی جامعه‌‌‌شناختی عوامل کارایی شوراهای اسلامی شهر، پایان‌نامة ‌‌دکترا، دانشکدة ‌‌علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.
حسن‌زاده طلوتی، زینب، 1386، نقش زنان در حیات اقتصادی خانواده و جایگاه آنان در عرصة ‌‌تصمیم‌گیری، پایان‌نامة ‌‌کارشناسی ارشد، دانشکدة ‌‌علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.
خانی، فضیله، چوبچیان، شهلا، 1391، مناسبات جنسیتی در فضای روستایی و تأثیر آن بر مشارکت زنان، مطالعة ‌‌مقایسه‌‌‌ای دهستان مریدان شهرستان لنگرود و دهستان هولی شهرستان پاوه، پژوهش‌ها‌‌ی روستایی، سال سوم، شمارة ‌‌سوم، پاییز، صص. 162-138.
سازمان شهرداریها و دهیاری‌های وزارت کشور، 1393.
شادی‌طلب، ژاله، خانجانی‌نژاد، لیلا، 1391، نگرش روستاییان به توانایی‌های زنان در مدیریت اجرایی روستا (مطالعة ‌‌موردی روستاهای پلتکله و بالاپاپکیاده شهرستان لنگرود)، پژوهش‌هایروستایی، سال سوم، شمارة ‌‌چهارم، صص. 160-135.
گودرزی، فریبا، 1385، بررسی میزان مشارکت زنان عضو شوراهای اسلامی روستایی در مدیریت مربوط به روستا و عوامل مؤثر بر آن، دانشکدة ‌‌علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.
هومن، حیدر‌‌علی، 1389، راهنمای عملی پژوهش کیفی، انتشارات سمت، تهران.
هومین‌فر، الهام، 1382، تحول در الگوی جامعه‌‌‌پذیری جنسیتی: روستای مراء دماوند، پایان‌نامة ‌‌کارشناسی ارشد علوم اجتماعی (مدیریت توسعه)، دانشکدة ‌‌علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.
پایگاه وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی، 1393، قانون تأسیس دهیاری‌های خود‌‌کفا، ‌http://www.mcls.gov.ir/fa/law/).
 
Alston, Margaret, 2003, Women’s Representation in an Australian Rural Context, Sociologia Ruralis, Vol 43, Number 4, October 2003.
Beall, Jo., 2005, Decentralizing government and decentering gender: lessons from local government reform in South Africa, Politics and Society, 33 (2), PP. 253-276.
Bochel, Catherne & Bochel, Hugh, 2005, Exploring the Low Levels of Women’s Representation in Japanese Local Government, Japanese Journal of Political Science, 6 (3), PP. 375–392.
FCM, 2009, Promoting Women’s Leadership in Local Government: Local government associations help women meet the challenge, Case Study Series on Local Government Association Capacity.
Fox, Rechard L. Schanmann, Robert, A., 1999, Gender and Local Government: a comparison of women and men city managers, Public Administration Review, May/Jun, 59, 3, ABI/INFORM Global pg. 231.
Irwin, R., 2009, Dancing in the Lion's den: women leaders in local government, Ph.D. thesis, Southern Cross University, Lismore, NSW.
Maharaj, Nuthan & Maharaj, Brij, 2004, Engendering Local Government in Post-apartheid South Africa – Experiences of female councillors in Durban (1996–2000), GeoJournal 61, PP. 263–272.
Ofei-Aboagye, Esther, 2000, Promoting the Participation of Women in Local Governance and Development: The Case of Ghana, Institute of Local Government Studies, Legon, Ghana
Senol, Fatma, 2006, Mobilizing Women for Participating in Local Governance: A case study foe Eskisehir Turkey, Women and Environments International Magazine, Spring.
Sunder Rao, B. & S., Radha Krishna, 2014, Women Representatives in Local Governance a Step in the Direction of Good Governance, Asian Journal of Research in Social Sciences and Humanities, Vol. 4, No. 1, January, PP. 145-152.
Tauhidul Islam, Emadul Islam, 2012, Barriers and Scope of Political Participation of Women in Local Government of Bangladesh: Union Parishad Perspective, Journal of International Social Issues, September, Volume 1, Number 1, PP. 71-85.
 
Refrences in Persian:
Azkia, mostafa, Imani Jajarmi, Hossein, (2011), Applied Research Methodologies: Applied Grounded Theory Approach (2), Tehran: Keyhan Pulication.
Dehyariha and municipalities of interior ministry, (2014)
Goudarzi, fariba, (2006), The study of women's participation in the management of village in rural councils and related factors, master thesis, social sciences faculty of university of Tehran.
Houman, heidarAli, (2010), practical guide to qualitative research, Samt publication, Tehran.
Houminfar, elham, (2003), Changes in patterns of socialization: case study of Mera'a village of Damavand district, master thesis, social sciences faculty of university of Tehran.
Hasanzadeh talouti, zeinab, (2007), the role of women in economic life of the family and their status in decision making, master thesis, social sciences faculty of university of Tehran.
Imani Jajarmi, Hossein, (2010), introduction of Islamic councils, university of Tehran.
Imani Jajarmi, Hossein, (2005), Sociological study of factors of performance of ‌‌Islamic councils, Phd thesis, social sciences faculty of university of Tehran.
Khani, Fazileh, Choubchian, Shahla, (2012), Gender ‌‌relations and their impact on women's participation in rural areas: A comparative study of Moridan district of Langrood city and districts of Paveh city, rural researches, third year, third vol, fall 2012, p, p: 162 – 138.
Shadi Talab, Jaleh, KhanjaniNejad, Leila, (2012), villagers attitude to women's capacities in executive management of village: (case study of Paltakaleh and Balapaykiadeh of Langrarood districts), rural researches, third year, forth vol, p, p: 160 – 135.
Ministry of labor, cooperatives and social welfare website, 2014, establishment of independednt Dehyaris law, http://www.mcls.gov.ir/fa/law/