به‌کارگیری تحلیل بازیگران در فرایند ساماندهی نظام مدیریت و برنامه‌ریزی توسعة روستایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

استادیار گروه جغرافیای دانشگاه پیام نور، تهران

چکیده

در مراحل مختلف برنامه‌ریزی، بازیگران متعددی نقش‌آفرینی می‌کنند که شناخت آنها، سهم و نقش هریک از آنان و روابط آنان با یکدیگر می‌تواند زمینة مناسب‌تری را برای تحقق اهداف برنامه فراهم کند. یکی از مراحل اولیه و اساسی برنامه‌ریزی، شناخت است. شناخت عوامل متعددی که دست در دست هم داده‌اند، کلیت هر پدیده (یا سیستم) را می‌سازند. معمولاً بدون شناخت این عوامل و سهم و نقش هرکدام از آنها و تنسیق روابط آنان نباید انتظار داشت که برنامه به اهداف خود برسد. پژوهش حاضر بر آن است که اهمیت توجه به نقش‌آفرینی بازیگران (ذی‌نفعان) متعدد و چارچوب به‌کارگیری آن را در فرایند برنامه‌ریزی توسعة روستایی به‌ویژه ساماندهی نظام مدیریت و برنامه‌ریزی توسعة روستایی (در آستانة تدوین برنامة ششم توسعه) کشور آشکار سازد. نتایج تحقیق که با استفاده از روش اسنادی و تجارب نگارندگان به‌دست آمدند، نشان دادند که تحلیل بازیگران به‌عنوان یک نظریه و رویکرد کاربردی می‌تواند در سطوح مختلف برنامه‌ریزی (کلان تا خرد)، از جمله برای ساماندهی نظام مدیریت و برنامه‌ریزی توسعة روستایی کشور به‌کار رود. در این تحقیق با استفاده از گام نخست این رویکرد، بازیگران و ذی‌نفعان توسعة روستایی ایران در دو سطح کلان و خرد مشخص شدند.
 
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


بدری، سیدعلی؛ و فیروزنیا، قدیر، 1393، نظام مطلوب مدیریت روستایی: چالش‌ها و راهکارها،اولین همایش ملی توسعة پایدار کالبدی - فضایی روستایی، ۲ تیر 1392، اردبیل.

ﻋﯿﺴﺎﯾﯽ ﺗﻔﺮﺷﯽ، ﻣﺤﻤﺪ و ﯾﺤﯿﯽ‌ﭘﻮر، ﺟﻤﺸﯿﺪ، 1392، ﺗﺌﻮری ذی‌نفعان ﺑﺎ روﯾﮑﺮد ﻣﻘﺮرات ﺷﺮﮐﺖﻫﺎی ﺳﻬﺎﻣﯽ اﯾﺮان، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣۀ ﺑﻮرس اوراق ﺑﻬﺎدار، ﺳﺎل ﺷﺸﻢ، ﺷﻤﺎرة 23، صص. 167-139.

فیروزنیا، قدیر و افتخاری، عبدالرضا رکن‌الدین، 1382، جایگاه روستا در فرایند توسعة ملی از دیدگاه جمعی از صاحب‌نظران، انتشارات مؤسسة توسعة روستایی ایران.

مؤسسة توسعة روستایی ایران، مؤسسة عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی؛ و معاونت صنایع و توسعة روستایی وزارت جهاد کشاورزی، 1383، مجموعه مقالات کنگرة توسعة روستایی، چالش‌ها و چشم‌اندازها، تهران، تیرماه 1382.

مؤسسة عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، 1381، مجموعه مقالات همایش چالش‌ها و چشم‌اندازهای توسعة ایران، گزارش (24) محور توسعة روستایی، دی‌ماه.

Abd Karim, Saipol Bari; Abdul Rahman, Hamzah; Berawi, Mohamed Ali; Jaapar, Aini, 2007, A Review on the Issues and Strategies of Stakeholder Management in the Construction Industry, Meetings and Conference, 28-29 Aug, Shah Alam, Selangor, Malaysia, PP. 1-17.

Abdus Salam, Md., Noguchi, Toshikuni, 2006, Evaluating Capacity Development for Participatory Forest Management in Bangladesh’s Sal Forests based on “4Rs” Stakeholder Analysis, Forest Policy and Economics, 8, PP. 785–796.

Boonstra, A., 2006, Interpreting an ERP-Implementation Project from a Stakeholder Perspective, International Journal of Project Management, 24, PP. 38-52.

Byrd, Erick T.; Bosley, Holly E.; Dronberger, Meghan G., 2009, Comparisons of Stakeholder Perceptions of Tourism Impacts in Rural Eastern North Carolina, Tourism Management, 30, PP. 693–703.

Chevalier, J.M.; Buckles, D.J., 2008, SAS2: a Guide to Collaborative Inquiry and Social Engagement, Sage Publications.

Currie, Russell R.; Seaton, Sheilagh; Wesley, Franz, 2009, Determining Stakeholders for Feasibility Analysis, Annals of Tourism Research, Vol. 36, No. 1, PP. 41–63.

Horisch, Jacob; Freeman, R. Edward; Schaltegger, Stefan, 2014, Applying Stakeholder Theory in Sustainability Management: Links, Similarities, Dissimilarities, and a Conceptual Framework, Organization & Environment, published online, 27 May 2014 DOI: 10.1177/1086026614535786, PP. 1-19.

Jepsen, Anna Lund; Eskerod, Pernille, 2009, Stakeholder Analysis in Projects: Challenges in using current guidelines in the real world, International Journal of Project Management, 27, PP. 335–343.

Mitchell, R.K.; Agle, B.R.; Wood, D.J., 1997, Toward a Theory of Stakeholder Identification and Salience: Defining the principle of who and what really counts, Acad. Manage. Rev., 22 (4), PP. 853–887.

Mushove, Patrick; Vogel, Coleen, 2005, Heads or Tails? Stakeholder analysis as a tool for conservation area management, Global Environmental Change, 15, PP. 184–198.

Obadire, OS; Mudau, MJ; Sarfo-Mensah, P; Zuwarimwe, J., 2013, Active Role of Stakeholders in the Implementation of Comprehensive Rural Development Programme in South Africa, International Journal of Humanities and Social Science, Vol. 3, No. 13, PP. 273-280.

Ramos, Jorge; Santos, Miguel N.; Whitmarsh, David; Costa Montei, Carlos, 2011, Stakeholder Analysis in the Portuguese Artificial Reef Context: Winners and losers, Brazilian Journal of Oceanography, 59 (special issue CARAH), PP. 133-143.

Reed, Mark S.; Graves,Anil; Dandy,Norman; Posthumus,Helena; Hubacek,Klaus; Morris,Joe; Prell,Christina; Quinn, Claire H.; Stringer,Lindsay C., 2009, Who’s in and why? A typology of stakeholder analysis methods for natural resource management, Journal of Environmental Management, 90, PP. 1933–1949.

Shen, F.W.; Guo, H.C.; Xin, C.L., 2012, The Environmental Assessment of Landfill based on Stakeholder Analysis, Procedia Environmental Sciences 13, PP. 1872–1881.

Tekwe, C.; Percy, F., 2001, The 4Rs: a valuable tool for management and benefit sharing decisions for the Bimbia Bonadikombo Forest, Cameroon, Rural Development Forestry Network Paper 25, PP. 17–28.

Winch, G.M., 2004, Managing Construction Projects - An Information Processing Approach, Blackwell Science Ltd.

Yang, Zhihong; Ju, Meiting; Zhou, Yipu; Wang, Qi; Ma, Ning, 2010, An Analysis of Greenhouse Gas Emission Trading System from the Perspective of Stakeholders, Procedia Environmental Sciences, 2, PP. 82–91.

                         

References (in Persian)

- Badri, Sayyed Ali; and Firouznia, Ghadir (2014) Ideal System for Rural Management: Challenges and Solutions, First National Conference on Physical and Spatial Sustainable Rural Development, Ardabil: June 23, 2014.

- Firouznia, Ghadir; and Eftekhari, Abdorreza. Rokneddin (2003) Rural Significances in the National Development Process in the Veiw of a Group of Experts, Publication of Rural Development Institute of Iran.

- Institute for Management and Planning Studies (2002) Proceedings of the Conference on the Challenges and Perspectives of Development in Iran, Report (24) Rural Development, December 2002.

- Isaii Tafreshi, Mohammed; and Yahyapour, Jamshid (Fall 2013) Stakeholder Theory with Approach to Regulation of Iranian Corporations, Stock Exchange Quarterly, No. 23, Vol. 6, 139-167.

- Rural Development Institute of Iran, Institute for Management and Planning Studies, Department of Rural Industries and Development, Ministry of Jihad Agriculture (2004) Proceedings of the Congress of Rural Development, Challenges and Perspectives: Tehran, July 2003.