چندگانگی روستابودگی و بازنمایی هویت‌های جنسیتی در بخش کشاورزی (مطالعه موردی: روستاهای بخش قوشخانه، شهرستان شیروان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا وعلوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

چکیده

در سال‌های اخیر تحقیقات بسیاری بر این نکته اتفاق‌نظر دارند که با تحولات جهانی اقتصاد کشاورزی و چندکارکردی‌شدن فعالیت‌ها، ارتباطات جنسیتی در روستاها رو به تعادل است. درمقابل این پس‌زمینه فکری برخی از مطالعات هنوز به این معتقدند که هویت فعلی زنان روستایی به بازنمایی‌هایی از سنت درونی جوامع محلی برمی‌گردد. درواقع با هویت متکثر جنسیتی مبتنی بر چندگانگی محیط سکونتگاه‌های روستایی روبه‌رو هستیم. هدف تجربی مقاله انعکاس هویت‌های متفاوت فعالیت زنان و ابعاد پیچیده مرتبط با آن در 30 سکونتگاه روستایی بخش قوشخانه از توابع شهرستان شیروان است. قاعدتاً باید رویکردی کیفی با هدف بسط مدل سه‌گانه فضای هالفاکری در دستور کار قرار گیرد: شناخت رخدادهای اجتماعی برای استخراج گفتمان‌های متنوع جهانی و ملی، تبادل اطلاعات با 90 نفر از زنان محلی از طریق مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته و با اصول مندرج در روش‌شناسی کیو برای استخراج گفتمان‌های محلی و درادامه دخالت‌دادن هستارهای موقعیتی و طبیعی در تغییرات هویتی زنان. نتایج به‌دست‌آمده جایگاه متفاوت زنان قوشخانه را در گفتمان مردسالاری به‌عنوان عامل اول و گفتمان مزارع خانوادگی را به‌عنوان عامل دوم نشان می دهد؛ چیزی که باوجود تحولات جهانی اقتصاد کشاورزی و چندکارکردی‌شدن، بیانی از تداوم سنت پیشین ارتباطات جنسیتی در اذهان مردم است. همچنین کار زنان بیشتر با سازوکارهای درون‌خانوادگی مرتبط است تا جریان‌های بیرونی. ضمن اینکه عوامل موقعیتی و طبیعی نیز در به‌کار واداشتن زنان قوشخانه بی‌تأثیر نبوده است.

کلیدواژه‌ها


Anthopoulou, T. (2010). Rural women in local agrofood production: Between entrepreneurial initiatives and family strategies: A case study in Greece. Journal of Rural Studies, 26(4), 394-403. doi: 10.1016/j.jrurstud.2010.03.004
Brandth, B. (1995). Rural masculinity in transition: gender images in tractor advertisements. Journal of Rural Studies, 11(2), 123-33. doi: 10.1016/0743-0167(95)00007-a
Cloke, P., & Little, J. (1997). Contested Countryside Cultures: Otherness, Marginalization and Rurality. London: Routledge Press.
Cloke, P., & Milbourne, P. (1992). Deprivation and lifestyles in rural Wales.—II. Rurality and the cultural dimension. Journal of Rural Studies, 8(4), 359-71. doi: 10.1016/0743-0167(92)90050-g
Cruickshank, J. A. (2009). A play for rurality–Modernization versus local autonomy. Journal of Rural Studies, 25(1), 98-107. doi: 10.1016/j.jrurstud.2008.06.005
Halfacree, K. (2006). Rural space: constructing a three-fold architecture. In P. Cloke, T. Marsden, & P. Mooney (Eds.), Handbook of Rural Studies (pp. 44–62). London: Sage Publication.
Halfacree, K. (2007). Trial by space for a ‘radical rural’: Introducing alternative localities, representations and lives. Journal of Rural Studies, 23(2), 125-41. doi: 10.1016/j.jrurstud.2006.10.002
Heggem, R. (2014). Exclusion and inclusion of women in Norwegian agriculture: Exploring different outcomes of the ‘tractor gene’. Journal of Rural Studies, 34, 263-71. doi: 10.1016/j.jrurstud.2014.03.002
Heley, J., & Jones, L. (2012). Relational rurals: Some thoughts on relating things and theory in rural studies. Journal of Rural Studies, 28(3), 208-17. doi: 10.1016/j.jrurstud.2012.01.011
Hoggart, K. (1990). Let’s do away with rural. Journal of Rural Studies, 6(3), 245-57. doi: 10.1016/0743-0167(90)90079-n
Holloway, L. (2002). Smallholding, hobby-farming, and commercial farming: ethical identities and the production of farming spaces. Environment and Planning A, 34(11), 2055-070. doi: 10.1068/a34261
Hughes, A. (1997). Rurality and ‘cultures of womanhood’. In J. Paul & J (Eds.). Little Contested Countryside Cultures: Otherness, Marginalisation and Rurality. Philadelphia: Elsevier.
Little, J. (1997). Employment marginality and women’s self-identity. In P. Cloke & J. Little (Eds.), Contested Countryside Cultures: Otherness, Marginalization and Rurality (pp. 138-57). London: Routledge Press.
Little, J. (2002). Rural geography: rural gender identity and the performance of masculinity and femininity in the countryside. Progress in Human Geography, 26(5), 665-70. doi: 10.1191/0309132502ph394pr
Little, J. (2006). Gender and sexuality in rural communities. In P. Cloke, T. Marsden & P. Mooney (Eds.), Handbook of Rural Studies (pp. 365-78). London: Sage Publication.
Little, J., & Panelli, R. (2003). Gender research in rural geography. Gender, Place and Culture: A Journal of Feminist Geography, 10(3), 281-89. doi: 10.1080/0966369032000114046
López-i-Gelats, F., Tàbara, J. D., & Bartolomé, J. (2009). The rural in dispute: Discourses of rurality in the Pyrenees. Geoforum, 40(4), 602-12.
Masuda, J. R., & Garvin, T. (2008). Whose heartland?: The politics of place in a rural–urban interface. Journal of Rural Studies, 24(1), 112-23. doi: 10.1016/j.jrurstud.2007.08.003
Meijering, L., van Hoven, B., & Huigen, P. (2007). Constructing ruralities: The case of the Hobbitstee, Netherlands. Journal of Rural Studies, 23(3), 357-66. doi: 10.1016/j.jrurstud.2007.01.002
Mormont, M. (1990). Who is rural? Or, how to be rural: Towards a sociology of the rural. In T. Marsden (Ed.). Rural Restructuring. Global Processes and Their Responses (pp. 21-44). London: David Fulton Publishers.
Murdoch, J. (2003). Co-constructing the Chapter 15 countryside: Hybrid networks and the extensive self. In P. Cloke (Ed.), Country visions (p. 263). Harlow: Pearson Education.
Osterud, N. G. (1993). Gender and the transition to capitalism in rural America. Agricultural History, 67(2), 14-29.
Paniagua, A. (2014). Rurality, identity and morality in remote rural areas in northern Spain. Journal of Rural Studies, 35, 49-58. doi: 10.1016/j.jrurstud.2014.03.009
Somerville, P., Smith, R., & McElwee, G. (2015). The dark side of the rural idyll: stories of illegal/illicit economic activity in the UK countryside. Journal of Rural Studies, 39, 219-28. doi: 10.1016/j.jrurstud.2014.12.001
Trauger, A. (2004). ‘Because they can do the work’: Women farmers in sustainable agriculture in Pennsylvania, USA. Gender, Place & Culture, 11(2), 289-307. doi: 10.1080/0966369042000218491
Tsheola, J. (2014). Paradoxes of gendered rurality, women’s non-economic constructions, disempowerment and state capitalism in South Africa. Academic Journal of Interdisciplinary Studies, 3(1), 315. doi: 10.5901/ajis.2014.v3n1p315
Valentine, G. (2008). Living with difference: reflections on geographies of encounter. Progress in Human Geography, 32(3), 323-37. doi: 10.1177/0309133308089372