نقش پروژه‌های بیابان‌زدایی در افزایش سرمایه اجتماعی مردم محلی (مورد مطالعه: پروژه ترسیب کربن شهداد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس و مسئول مکاتبات

3 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش پروژه ترسیب کربن در بهبود سرمایه اجتماعی مردم محلی تحت پوشش پروژه در منطقه شهداد استان کرمان انجام شد. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل اعضای گروه‌های توسعه روستاهای تحت پوشش پروژه ترسیب کربن به تعداد 456 نفر و مردم محلی شش روستای خارج از پروژه ترسیب کربن به تعداد 1428 نفر بود. حجم نمونه براساس جدول کرجسی و مورگان 218 نفر تعیین شد. برای مقایسه، همین تعداد نمونه از بین مردم محلی خارج از پروژه انتخاب شد. نمونه‌ها به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای با انتساب متناسب انتخاب شدند. پرسش‌نامه ابزار اصلی جمع‌آوری داده‌ها بود. روایی محتوایی این پرسش‌نامه را اساتید رشته ترویج و آموزش کشاورزی و کارشناسان ستادی و صفی طرح ترسیب کربن در سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور تأیید کردند. برای تعیین پایایی پرسش‌نامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده و مقدار آن برای بخش‌های مختلف پرسش‌نامه بین 70/0 تا 90/0 محاسبه شد. با توجه به نتایج تحقیق، بین سرمایه اجتماعی مردم محلی تحت پوشش پروژه در قبل و بعد از اجرای طرح اختلاف معنی‌دار وجود دارد. همچنین بین سرمایه اجتماعی مردم محلی تحت پوشش پروژه و خارج از پوشش پروژه نیز اختلاف معنی‌دار وجود دارد. در مجموع می‌توان گفت پروژه ترسیب کربن بر سرمایه اجتماعی مردم محلی که شرط لازم برای توسعه اجتماعی محسوب می‌شود تأثیر مثبت داشته است.

کلیدواژه‌ها


Abdollahi, M. (2007). [Desertification and women participation (Persian)]. Forest and Range quarterly, 7, 42-43.
Akabayashi, A. (2003). Report of the project strategies for social consensus building on the policies concerning advanced medical technologies. Tokyo: Fuji Research Institute Corporation.
Azkia, M. & Ghaffari, Gh. (2004). [Rural development with emphasis on Iranian rural society (Persian)]. Tehran: Ney Publication.
Afroogh, A. (1999). [Subcultures, participation and social cohesion, Procedding of social cohesion and public culture (Persian)]. Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance.
Borrini G. (1999). Collaborative management of protected areas: Tailoring the approach to the context. The world conservation union.
Brow, A. (1995). Popular participation and empowerment in natural resource management. Paper presented at The Second Common Wealth NGO Forum, Wellington, Newzeland, 18-23 June 1995.
Davis, J., Kang, A., Vincent, J., & Whittington, D. (2001). How important is improved water infrastructure to microenterprises? Evidence from Uganda. World Development, 29(10), 1753–1767. doi:10.1016/s0305-750x(01)00059-6
Falsoleyman, M., & Hojajipour, M. (2011). [Investigation the community based organization sustainability in rural area: Experiences of carbon sequestration project in South Khorasan (Persian)]. Geographical Sciences Applied Research, 20(23), 107-127.
Ferrol-Schulte, D., Wolff, M., Ferse, S., & Glaser, M. (2013). Sustainable livelihoods approach in tropical coastal and marine social–ecological systems: A review. Marine Policy, 42, 253–258. doi:10.1016/j.marpol.2013.03.007
Grootaert, C. (2004). Measuring social capital: An integrated questionnaire (No. 18). New York: World Bank Publications.
Hassannejad, M., Kohansal, M., & Ghorbani, M. (2010). [Feasibility of motivational and implementation policies of carbon sequestration international project regarding the empowering of local people (Persian)]. Journal of Agricultural Economics and Development, 24(3), 323-334.
Hassannejad, M., Kohansal M., & Ghorbani, M. (2011). [Factors affecting rural people participation in rural development groups: a case study of carbon sequestration project in South Khorasan Province of Iran (Persian)]. Village and Development, 14(2), 73-91.
Jafari, M., Hayati, J., Zargham, N., Azarnivand, H. & Soufi, M., (2003). [Investiagtion and evaluation of combating desetrification in Lar plain (Persian)]. Journal of Geographical Studies, 36(50), 199-213.
Jomepour, M. (2012). [The third kind of settlement, an approach to achieve suitable settlement in accordance with sustainable development (Persian)]. Journal of Research and Rural Planning, 1(2), 1-27.
Khakpour, B., Mani E., & Bavanpour, A. (2009). [The role of capital in the regional stable development, case study: Sajjad area in Mashhad (Persian)]. Journal of Geography and Regional Development, 6(12), 55-81.
Mohammadi, M. A. (2005). [Social capital and its measurement (Persian)]. Tehran: University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences.
Miri, G., Javan, J., Afrakhteh, H., Velayati, S. And Shayan, H. (2010).[The role of social capital in rural development (Case Study: Posht Ab Sistan) (Persian)]. Journal of Geography and Regional Development, 14, 29-50.
Natural Resources and Watershed Management Department of Kerman Province. (2016). [Carbon sequestration project, Desert affarirs office (Persian)] [Internet]. Retrieved from www. kerman.frw.org.ir
Onyx, J., & Bullen, P. (2000). Measuring social capital in five communities. Journal of Applied Behavioral Science, 36(1), 23–42. doi:10.1177/0021886300361002
Rannani, M., & Moayyedfar, R. (2011). [Moral and economic decay cycles (Persian)]. Tehran: Tarh-e-no.
Saadi, H., Kalantri, Kh., & Iravani H. (2008). [Determination of preferable extension system for preventing desertification: An application of analytical and hierarchical process (AHP) (Persian)]. Iran Agricultural extension and education journal, 4(1), 1-12.
Saberifar, R., Falsoleyman, M., Gheisari, S. (2012). [Sustainable local development and attracting maximum participation of people case study: The experiences of international project of carbon sequestration in South Khorasan (Persian)]. Journal of Geography and Development, 28, 45-14.
Sharepoor, M. (2006). [Social capital: Conceptualization, measurement and policy implications (Persian)]. Sari: Management and Planning Organization of Mazandaran.
Shafiee, M., Abdolhosseini, M., Yari, A. (2013). [Participatory management of natural resources and rural development planning in arid and semi-arid areas (Persian)]. Mashhad: Shoara.
Sano, Y. (2008). The role of social capital in a common property resource system in coastal areas: A case study of community-based coastal resource management in Fiji. SPC Traditional Marine Resource Management and Knowledge Information Bulletin, 24, 19-32.
Tajbakhsh, K. (2005). [Social capital and participaion in villages of Fars Province (Persian)]. Tehran: Shirazeh publication.
Tajbakhsh, K. (2010). [Social capital: Trust, democracy and development (Persian)]. Tehran: Shirazeh publication.
Tashakor, Z., Moeini, M. R. (2002). [Social capital and development: An overview (Persian)]. Social Welfare, 1(4), 25-42.
The Team of Specialists on Participation in Forestry. (2001). Public participation in forestry in Europe and North America. Geneva: FAO Commity.
United Nations. (2013). Combating desertification in Kenya: Emerging lessons from empowering local communities. New York: United Nations