سنجش دانش و نگرش محیط زیستی دانش‌آموزان روستایی (نمونه مطالعه‌شده‌: منطقه طرقبه و شاندیز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه برنامه‌ریزی مدیریت و آموزش محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه برنامه‌ریزی مدیریت و آموزش محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 مربی، گروه ؟؟؟، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

4 کارشناس، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

چکیده

سه رکن اصلی سنجش اثرگذاری آموزش محیط زیست، دانش و نگرش و رفتار است. دانش و نگرش محیط زیستی به عنوان عوامل مؤثر بر اقدام و رفتارهای محیط زیستی شناخته می‌شوند. بنابراین، سنجش دانش و نگرش محیط زیستی ازجمله ابزارهایی است که در تحلیل رفتار سازگار با طبیعت راهگشاست. امروزه در کتاب‌های درسی مقطع ابتدایی سعی شده است مفاهیم محیط زیست به صورت ضمنی در حافظه دانش‌آموز قرار گیرد. ضرورت سنجش کارایی این موضوع سبب شکل‌گیری این پژوهش شد. این پژوهش به بررسی میزان دانش و علاقه دانش‌آموزان (نگرش محیط زیستی) مقطع ابتدایی شهرستان‌های طرقبه و شاندیز در ارتباط با محیط زیست می­‌پردازد. تحقیق حاضر به روش توصیفی‌تحلیلی اجرا شد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه سنجش علاقه و دانش محیط زیستی بود. در این تحقیق شش مدرسه ابتدایی به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شد که شامل 100 دانش‌آموز بودند. نتایج پژوهش گویای این است که بین متغیرهای مستقل تحصیلات والدین و پایه تحصیلی دانش‌آموزان با متغیر وابسته میزان دانش محیط زیستی دانش‌آموزان رابطه معناداری وجود ندارد. درحالی‌که بین متغیر مستقل دانش محیط زیستی با متغیر وابسته علاقه به محیط زیست ارتباط معناداری وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


Amin, L., Mahadi, Z., Ibrahim, R., Yaacob, M., & Nasir, Z. (2012). The effectiveness of the environment & health course in increasing students awareness & knowledge on environmental health issues. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 59, 77–84. doi: 10.1016/j.sbspro.2012.09.248.
Ardoin, N., J. Heimlich, J. Braus, & C. Merrick. (2013). Influencing conservation action: what research says about environmental literacy, behavior, and conservation results. New York: National Audubon Society.
Eilam, E., & Trop, T. (2012). Environmental attitudes and environmental behavior—which is the horse and which is the cart? Sustainability, 4(12), 2210–2246. doi: 10.3390/su4092210.
Ghanbarzadeh, H., Behniyafar, A., Servati, M. R., Mosavi, M., Noormohammady, A. M. (2016). The impact of geomorphic variables of fluvial on flood hazard of mountain steep towns (Case study: Town Torghabeh, Khorasan Razavi Province). Environmental Based Territorial Planning (Amayesh), 8(31), 1-199
Heimlich, J., & Ardoin, N. (2008). Understanding behavior to understand behavior change: A literature review. Environmental Education Research, 14(3), 215–237. doi: 10.1080/13504620802148881.
Hoffmann, A. H. (1978). The intergovernmental conference on environmental education, held in Tbilisi, USSR, 14–26 October 1977. Environmental Conservation, 5(2), 153. doi: 10.1017/s0376892900005701
Iran cities. (2016). Visit Date: 1/1/2016. http://www.irancities.ir/showcity.aspx?Code=393&Code2=19.
Jacobson, S., McDuff M., & Monroe, M. (2006). Conservation education and outreach techniques. Oxford: Oxford University Press.
Jensen, B. B. (2002). Knowledge, action and pro-environmental behaviour. Environmental Education Research, 8(3), 325–334. doi: 10.1080/13504620220145474.
Kaiser, F. G., Wölfing, S., & Fuhrer, U. (1999). Environmental attitude and ecological behaviour. Journal of Environmental Psychology, 19(1), 1–19. doi: 10.1006/jevp.1998.0107.
LePoire, D. J. (2006). Logistic analysis of recent environmental interest. Technological Forecasting and Social Change, 73(2), 153–167. doi: 10.1016/j.techfore.2005.05.006
Liu, X., Vedlitz, A., & Shi, L. (2014). Examining the determinants of public environmental concern: Evidence from national public surveys. Environmental Science & Policy, 39, 77–94. doi: 10.1016/j.envsci.2014.02.006
Mirdamadi, M., Bagheri Varkaneh, A. A. (2010). [Research on the degree of awareness of high school students about environmental protection (a case study in city of Tehran) (Persian)]. Journal of Environmental Sciences and Technology, 12(1), 201-216.
Moshiri, S. R., Sayed Aboosaeedi, S. A. (2011). [The role of ECO tourism in constant rural development Shandiz objective study (Khorasan Razavi) (Persian)]. Territory, 7(28), 1-24
Newhouse, N. (1990). Implications of attitude and behavior research for environmental conservation. The Journal of Environmental Education, 22(1), 26–32. doi: 10.1080/00958964.1990.9943043.
Ozmen, H., Karamustafaoglu, O. (2006). Environmental consiosness and education placed in Turkish science curricula, Asia-pacific Frum on Science Learning, 7(2), Article 7.
Ozturk, A. (2012). The evaluation of success in raising environmental awareness through the musical instruments produced within the scope of ECO schools program implemented in Eskisehir. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 51, 828–831. doi: 10.1016/j.sbspro.2012.08.248.
Packer, J., Ballantyne, R., & Hughes, K. (2014). Chinese and Australian tourists’ attitudes to nature, animals and environmental issues: Implications for the design of nature-based tourism experiences. Tourism Management, 44, 101-107. doi: 10.1016/j.tourman.2014.02.013
Pooley, J. A., & O’Connor, M. (2000). Environmental education and attitudes: Emotions and beliefs are what is needed. Environment and Behavior, 32(5), 711–723. doi: 10.1177/0013916500325007.
Sadik, F., & Sadik, S. (2014). A study on environmental knowledge and attitudes of teacher candidates. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 2379-2385. doi: 10.1016/j.sbspro.2014.01.577
Tayci, F., & Uysal, F. (2012). A study for determining the elemantary school students’ environmental knowledge and environmental attitude level. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 46, 5718–5722. doi: 10.1016/j.sbspro.2012.06.504.
Thathong, K., & Leopenwong, S. (2014). The development of environmental education activities for forest resources conservation for the youth. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 116, 2266–2269. doi: 10.1016/j.sbspro.2014.01.557.
Torii, C. V. (2013). Aspects of environmental awareness training in the elementary teaching system. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 93, 1624–1629. doi: 10.1016/j.sbspro.2013.10.091.
United Nations. (2002). Report of the world summit on sustainable development [Internet]. Retrieved from www.unmillenniumproject.org/documents/131302_wssd_report_reissued.pdf
Uzun, N. (2009). The effect of the green class model on environmental knowledge and its retention. Asia-Pacific Forum on Science Learning & Teaching, 10(2).
Yadegarzade, G., & Sarmadi Ansar, H. (2013). Weighting and prioritizing of valuation factors and indicators for applied science in primary school (Persian)]. Training & Learning Researches, 2(2), 39-60.
Yenice, N., Saracaloğlu, A. S., & Karacaoğlu, Ö. C. (2008). The views of the classroom teacher candidates related to the environmental science course and the environmental sensibility. Asia-Pacific Forum on Science Learning and Teaching, 9(1), 1-15.