واکاوی رفتار با خشکسالی و عوامل مؤثر بر آن در عشایر منطقه دریلا، شهرستان گچساران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد توسعه روستایی، دانشکده­ کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 دانشیار ترویج و توسعه‌­ کشاورزی، دانشکده­ کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 استادیار ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف واکاوی رفتار با خشکسالی و عوامل مؤثر بر آن در عشایر منطقه دریلا از توابع شهرستان گچساران صورت پذیرفت. در انجام این پژوهش، از روش کمّی پیمایش بهره گرفته شد. جامعه آماری پژوهش، خانوارهای عشایر منطقه دریلا (200 خانوار) بودند که حجم نمونه بر اساس جدول بارتلت و همکاران، 132 خانوار تعیین و به شیوه‌ی نمونه‌گیری تصادفی ساده با انتساب متناسب در بین تیره‌های عشایری منطقه توزیع گردید. ابزار اصلی گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه‌ای محقق ساخته بود که برای تکمیل آن از پرسش‌گری مستقیم استفاده شد. روایی ظاهری پرسش‌نامه با بکارگیری پانلی از متخصصان بررسی شد. پایایی آن نیز با انجام یک مطالعه پیش‌آهنگ و محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (82/0- 46/0) به‌دست آمد. یافته‌ها نشان داد رفتار با خشکسالی عشایر مورد مطالعه در دو بُعد تعدیل‌گر‌های فنی و غیرفنی قابل تفکیک است که تعدیل‌گرهای غیرفنی از اقبال بیشتری برخوردار بوده‌اند. یافته-های تحلیل مسیر نیز نشان داد که متغیرکیفیت‌زندگی بیشترین اثر مستقیم )46/0=β) و نگرش به خشکسالی بیشترین اثر غیر مستقیم )08/0=β) را بر رفتار با خشکسالی عشایر داشتند. بر این اساس، افزایش آگاهی عشایر از طریق افزایش دسترسی آن‌ها به وسایل ارتباط جمعی و تدوین ترویج و آموزش مدیریت و چگونگی رفتار با خشکسالی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Ajzen, I. (1991). The Theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179 - 211.
Ashraf, M., & Kumar, J. (2013). Perception and Understanding of Drought and Coping Strategies of Farming Households in North- West Balochistan. International Journal of Disaster Risk Reduction, 23(5), 49-60.
Bagheri, M., Zibaei, M., & Esmaeili, A. K. (2012). [Long term evaluation of livestock management strategies in drought conditions: Case study of nomads in Fars province (Persian)]. Journal of Agricultural Economics Research, 4(15), 113-142.
Bartlett, J. E., Kotrlik, J. W., & Higgins, C. C. (2001). Organizational research: Determining appropriate sample size in survey research. Information Technology, Learning, and Performance Journal, 19(1), 43- 50.
Bazvand, H., Amiri, H., & Azadi, H. (2014). [Investigating Environmental Behavior of Farmers in Drought Condition (Persian)].1st International Conference on Environment, The Center for Achieving Sustainable Development.
Chaleshgar, L. (2010). [Identifying Factors Affecting Knowledge and Skill of Farmers Regarding Drought in Central Cidtrict of Eqlid in Fars province (Persian)]. M.Sc. Thesis of Agricultural Education and Extension, Ramin Agriculture and Natural Resources University, Mollasani, Ahwaz.
Dakurah H. A., Goddard, E., & Osuteye, N. (2005). Attitudes towards and Satisfaction with Cooperatives in Alberta: A Survey Analysis, Proceeding of an American Agricultural Economics Association Annual Meeting, Rhode Island, 24-27 July 2005.
Dang, H. L., Nuberg, I. E., & Bruwer, J. (2014). Understanding farmers adaptation intention to climate change: A structural equation modelling study in the Mekong Delta, Vietnam. Environmental Science and Policy, 41, 11-22.
Dutta-Bergman, M. J. (2005). Theory and practice in health communication campaigns: A critical interrogation. Health Communication, 8, 103-122.         
Fishbein, M., & Ajzen, I. (1975). Belief, Attitude, Intention and Behavior: An Introduction to Theory and Research, Addison-Wesley. Publishing company, USA: 577.
Golami, M., & Alibaygi, A. (2014). [Identify Indigenous Ways of Drought Management (City of Sarpol-e-zehab) (Persian)]. Journal of Rural Research, 5(3), 611-638.
ISNA. (2017). [Water Shotrege in some nomad regions of Kohgiluyeh & Boyer-Ahmad (Persian)]. Retrieval in: <http://www.isna.ir/news>.
Kanti, P. (1998). Coping mechanisms practiced by drought victims in North Bengal, Bangladesh. Applied Geography, 18(4), 355- 373.
Karami, E., Keshavarz, M., Kangar Haghighi, A. A., & Lari, M. B. (2006). [Attitudes, Bahaviors and Management of Drought by Farmers (Persian)]. Publishing by Fars Organization of Planning and Management, Shiraz.
Kazemi, N. (2015). [Investigating the Management Behaviors Against Frost: The Case of Walnut Orchardists of Komer Township (Persian)]. M.Sc. thesis of Agricultural Extension, Yasouj University, Yasouj.
Keshavarz, M., Karami, E., & Vanclay, F. (2013). The social experience of drought in Rural Iran. Land Use Policy, 30(1), 120-129.
Meinhold, J., & Malkus, A. (2005). Adolescent environmental behaviors: Can knowledge, attitudes, and self-efficacy make a difference?. Environment and Behavior, 37(4), 511-532.
Meteorological Organization of Kohgiluyeh & Boyer-Ahmad. (2015). [Extended report of meteorology of the Kolgiluyeh & Boyer-Ahmad province (Persain)]. Report No.16, Research Group of Meteology.
Noori, M. (2012). [The Analysis of Boyer-Ahmad County Residents’ Attitudes towards Cooperation and Team Work (Persian)]. M.Sc. thesis of Rural Development, Yasoij University, Yasouj.
Omondi D.O., Walingo, M.K., Mbagaya, G.M., & Othuon, L.O.A. (2010). Advancing the Theory of Planned  Behavior within dietary and physical domains among type 2 Diabetics: A mixed methods approach. International Journal of Psychological and Behavioral Sciences, 2(3), 137-144.
Salem, J. (2008). [The impacts of drought on life process of nomad of Taheri Clan in Tabas County (Persian)]. Roosta va Towsee, 11(4), 89-124.
Udmale, P., Ichikawa, Y., Manandhar, S., Ishidaira, H., & َAnthony, K.S. (2014). Farmers perception of drought impacts, local adaptation and administrative mitigation measures in Maharashtra State, India. International Journal of Disaster Risk Reduction, 10, 250-269.
Wheeler, S., Zuo, A., & Bjornlund, H. (2013). Farmers climate change Beliefs and adaptation strategies for a water scarce future in Australia. Global Environmental Change, 23(2), 537-542.
Yazdanpanah, M. (2012). [Determine of agriculture professionals’ norms and attitude toward drought management: The case of Boushehr Province (Persian)]. Modern Technology in Agriculture, 4(2), 137-151.
Yusefi Hajivand, R. (2013). [Identify Factors Influencing Knowledge, Attitudes and Behaviors of Rural Households Regarding Agricultural Biodiversity in Wetland Areas of the Khozastan province (Persian)]. M. Sc. Thesis of Agricultural Education and Extension, Ramin Agriculture and Natural Resources University, Mollasani, Ahwaz.
Zamani, Gh. H., Zarfshani, K., & Moradi, Kh. (2009). [Investigation  Coping Strategies of Farmers with Drought in Fars Province (Persian)]. The Research Center of Socio-economic Development, Razi University, Kermanshah.
Zamani, Gh., Duijvesteijn, M., & Zarafshani, K. (2006). Coping with drought: Towards a multilevel understanding based on Conservation of Resources Theory. Human  Ecology, 34(5), 677-692.