شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر معیشت پایدار کشاورزان (موردمطالعه: شهرستان شازند)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه جغرافیا، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد، گروه جغرافیا، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

رهیافت معیشت پایدار در طول سال‌های گذشته، یکی از بهترین روش‌ها برای پرداختن به مسائل فقر و توانمندسازی فقرا بوده است و یکی از رویکردهای تحلیلی جدید در زمینه توسعه روستایی است. هدف کلی از تحقیق حاضر شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر معیشت پایدار کشاورزان در شهرستان شازند است. پژوهش حاضر بر اساس هدف، از نوع کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق حاضر سرپرست خانوارهای روستایی شهرستان شازند (22101=N) است که حجم نمونه با خطای نمونه‌گیری 05/0 و با استفاده از فرمول کوکران، 377 خانوار محاسبه شد. برای تعیین روستاها و انتخاب خانوارهای نمونه از طریق روش تحلیل خوشه‌ای نسبت به طبقه‌بندی روستاها اقدام و روستاهای نمونه به طور کاملاً تصادفی انتخاب شد و در نهایت به نسبت جمعیت آن‌ها نمونه‌گیری از هر روستا انجام شد. روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای و ابزار میدانی آن پرسشنامه بود. به منظور تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از نرم‌افزار SPSS برای روش‌های آماری آزمون T تک نمونه‌ای و رگرسیون خطی استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که وضعیت معیشت پایدار خانوارهای روستایی مطلوب نبوده و عامل ساختارها و فرایندها مهم‌ترین عامل مؤثر در پایداری معیشت خانوارهای روستایی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Agricultural Jihad in Shazand County, (2016). Statistical Report on Agricultural Performance in Shazand. AJSC pub (Persian).
Barrera-Mosquera, V., De los Rios-Carmenado, I., Cruz-Collaguazo, E., & Coronel-Becerra, J. (2010). Analysis of available capitals in agricultural systems in rural communities: the case of Saraguro, Ecuador. Spanish Journal of Agricultural Research, 8(4), 1191-1207.
Chambers, R., & Conway, G. (1992). Sustainable rural livelihoods: practical concepts for the 21st century. IDS Discussion Paper 296, Brighton: Institute of Development Studies (UK).
Dehghanipour, M. (2014). Investigating the role of Mangrove forests in rural livelihoods in Hormozgan province (Persian). Master's thesis, Faculty of Agricultural Economics and Development, University of Tehran.
DFID. (1999). Sustainable livelihoods guidance sheets. Department for International Development. London, UK.
DFID. (2008). Sustainable Livelihoods Approach and its Framework.
Donohue, C., & Biggs, E. (2015). Monitoring socio-environmental change for sustainable development: Developing a multidimensional livelihoods index (MLI). Applied Geography. 62, 391-403.
Fang, S., & HaiYang, SH. (2012). Relationship analysisbetween livelihood assets and livelihood strategies: A heiheriver basin example. Sciences in cold and arid regions. 4(3), 0265-0274.
Horsley, J., Prout, S., Tonts, D., & Ali, S. (2015). Sustainable livelihoods and indicators for regional development in mining economies. The Extractive Industries and Society. 2 ,368-380.
Khosrozadyan, M., Ghanian, M., & Abdeshahi, A. (2016). Prioritization of agricultural exploitation systems for behbahan township based on the model of sustainable livelihoods (Persian). Cooperatives and agriculture, 5(19), 143-166.
Liu, Y., & Yong, X. (2016). A geographic identification of multidimensional poverty in rural China under the framework of sustainable livelihoods analysis. Applied Geography, 73, 62-76.
Madadi, A., Nazari, A., Moradi, M., & Ghafari, R. (2015). Effects of targeted subsidy schemes on rural household consumption pattern with sustainable livelihoods approach in Kalat and Binalood (Persian). Quarterly Journal of Rural Economics and Development, 5(2), 97-118.
Morse, S., & McNamara, N., (2013).The theory behind the Sustainable Livelihood Approach: A Critique of Theory and Practice. (pp. 15-60). Berlin: Springer.
Morse, S., McNamara, N., & Acholo, M., (2009). Sustainable livelihood approach: A critical analysis of theory and practice. The University of Reading, Geographical Paper, 189, 3-15.
Noruzi. M., & Hayati, D. (2015). [Effective structures on rural sustainable livelihoods from farmers' viewpoint of kermanshah province (Persian)]. Science and Technology Education and Training in Iran, 11(1), 127-144.
Petersen, E. K., Pedersen, M. L., (2010). The sustainable livelihoods approach from a psychological perspective. Institute of Biology, University of Aarhus.
Sadeghloo, T, Sojasi Qeidari, H., & Palouj, M. (2016). [Rural Sustainable Livelihood Development (Strategies and Solutions) (Persian)]. Tehran: Agricultural education research Publishers.
Sadeghzadeh, M., Allahyari, M., Ansari, M., & Rezaee, H. (2014). [Sustainable land use analysis of rasht county using sustainable livelihood approach (Persian)]. Agricultural Economics Research, 6(4), 55-70.
Sarafi, M, & Shamsaee, M. (2012). [Strategic sustainable livelihood framework for survival and promotion of households in informal settlements. Case study: Islamabad neighborhood in Tehran (Persian)]. Journal of Soffeh, 65(24), 79-94.
Shen, Fujun. (2009). Tourism and sustainable livelihoods approach: Application within the Chinese context. (Doctoral dissertation), Lincoln university.
Tang, Q., Bennett, S.J., Xu, Y., & Li, Y. (2013). Agricultural practices and sustainable livelihood: Rural transformation within the Loees Plateau, China. Applied Geography, 41(1), 15-23.
Wang, C., Yaoqi, Z., Yusheng, Y., Qichun, Y., John, K., Yecheng, X., & Linglin, X., (2016). Assessment of sustainable livelihoods of different farmers in hilly redsoil erosion areas of southern China. Ecological Indicators,64, 123–131.
Wei, B., Guiwu, S., Wenhua, Q., & Lei, S. (2016). The livelihood vulnerability of rural households in earthquake-stricken areas, A case study of ning’er. Yunnan Province, Sustainability, 8(566), 1-16.
You, H., & Zhang, X. (2017). Sustainable livelihoods and rural sustainability in China: Ecologically secure, economically efficient or socially equitable? Resources, Conservation and Recycling. 120. 1-13.
Zilaee, S. (2012). Designing a model for improving livelihoods sustainability in Iran's peasant industrial utilization system (Persian). Master's thesis, Faculty of Agricultural Economics and Development, University of Tehran.