سنجش میزان خردی و پراکندگی اراضی کشاورزی در استان آذربایجان شرقی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش ‏آموخته دکتری توسعه کشاورزی، گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 استاد گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

چکیده

میزان خردی و پراکندگی اراضی کشاورزی بیانگر سطح مشکل‏دار بودن ساختار مدیریت بهره‏ برداری از زمین هست که می‏تواند توسعه کشاورزی را محدود نموده و فرصت‏ های توسعه پایدار روستایی را کاهش دهد. بنابراین هدف این تحقیق استخراج متغیرهای خردی و پراکندگی اراضی کشاورزی و تدوین شاخص‏ های مربوطه جهت سنجش میزان آن در استان آذربایجان شرقی است. جامعه آماری این تحقیق را بهره‌برداران کشاورزی ساکن در استان آذربایجان شرقی تشکیل می‌دهد (212926=N). حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 380 نفر برآورد شد که به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای و به صورت تصادفی انتخاب شدند. ابزار جمع‏آوری اطلاعات پرسشنامه‏ ای بود که روایی آن با استفاده از نظرات پژوهشگران و کارشناسان سازمان امور اراضی کشور بازبینی و اصلاح شد. اطلاعات مکانی اراضی کشاورزی با استفاده از بانک اطلاعات کاداستر اداره امور اراضی استان آذربایجان شرقی تهیه و تحلیل شد. نتایج تحقیق نشان داد که شهرستان‏های بناب و بستان‏آباد با متوسط اراضی 28/2 و 71/13 هکتار به ترتیب خردترین و وسیع‏ترین اراضی را داشتند. از نظر پراکندگی نیز قطعات شهرستان بناب و اسکو با میانگین فاصله 8/3 و 4/1 کیلومتر از همدیگر و از مرکز روستا به ترتیب دارای بیشترین و کمترین میزان پراکندگی بودند. از نظر میزان خردی و پراکندگی اراضی نیز که از طریق شاخص شموک به دست آمد شهرستان‏های شبستر و بستان‏آباد با میزان 3/8 و 3/1 کیلومتر بر هکتار به ترتیب دارای بیشترین و کمترین میزان خردی و پراکندگی اراضی کشاورزی بودند.

کلیدواژه‌ها


Anushirvani, A (2009). Attitude towards the process of agricultural land consolidation and its economic effects after the Islamic Revolution. Magazine of thought and Islamic revolution, VOL 7, 8. Pp 249-256
Barlett, J. E., Kotrlik, J. W., & Higgins, C. C. (2001). Organizational research: Determining appropriate sample size in survey research. Information technology, learning, and performance journal, 19(1), 43.
Blarel, B., Hazel, P., Place, F., Quiggin, J. (1992). The economics of farm fragmentation: evidence from ghana and rwanda. The world band economic review, VOL. 6, NO. 2: 233-254.
Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd Ed.). New York: John Wiley & Sons.
Demetriou, D. (2013). The development of an integrated planning and decision support system (IPDSS) for land consolidation. Springer Science & Business Media.
Dovring, F. (1965). Land and labour in Europe in the twentieth century (3rd ed.). Hague: The Nijhoff.
Hartvigsen, M. (2014). Land reform and land fragmentation in Central and Eastern Europe. Land Use Policy, 36, 330–341.
Igozurike, M. U. (1974). Land tenure, social relations and the analysis of spatial discontinuity. Area, 6, 132–135.
Januszewski, J. (1968). Index of land consolidation as a criterion of the degree of concentration. Geographia Polonica, 14, 291–296.
Karouzis, G. (1977). Land ownership in Cyprus: Past and present. Nicosia: Strabo.
Kawasaki, K., (2010). The costs and benefits of land fragmentation of rice farms in Japan. Aust. J. Agric. Resour. Econ. 54, 509–526.
Küsek, G. (2014). Türkiye’de Arazi Toplulaştırmasının Yasal Durumu ve Tarihsel Gelişimi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 29(1), 1-6. (In Turkey).
Latruffe, L., & Piet, L. (2014). Does land fragmentation affect farm performance? A case study from Brittany, France. Agricultural systems, 129, 68-80.
Land Affairs Organization Of Iran. (2017). https://laoi.ir/
Lu, H., Xie, H., He, Y., Wu, Z., & Zhang, X. (2018). Assessing the impacts of land fragmentation and plot size on yields and costs: A translog production model and cost function approach. Agricultural Systems, 161, 81-88.
Meha, M. (2004). Land Consolidation in Kosovo and Impact on Rural Development, cadastral Agency Archive Building in pristine, Kosovo.
Presidential Legal Assistant of Iran (2016). Amendments to the Law on the Prevention of the Agricultural Land fragmentation and the Technical and Economic size of Arable and Horticultural Lands.
Schmook Jr, G. (1976). The spontaneous evolution from farming on scattered strips to farming in severalty in Flanders between the sixteenth and twentieth centuries: A quantitative approach to the study of farm fragmentation. Fields, farms and settlement in Europe, 107-117.
Shahbazi, E. (1996). Some of the basic issues of production in Iran’s agricultural sector. The academy of science quarterly. VOL 4.pp 111-128. (In Farsi).
Shuhao, T. (2005). Land fragmentation and rice production: a case study of small farms in Jiangxi Province, P.R. China. PhD thesis, Wageningen University.
Simmons, A. J. (1964). An index of farm structure, with a Nottingahmsire example. East Midlands Geographer, 3, 255–261.
Sklenicka, P., Zouhar, J., Trpáková, I., & Vlasák, J. (2017). Trends in land ownership fragmentation during the last 230 years in Czechia, and a projection of future developments. Land Use Policy, 67, 640-651.
Sklenicka, P. (2016). Classification of farmland ownership fragmentation as a cause of land degradation: A review on typology, consequences, and remedies. Land Use Policy, 57, 694-701.
Statistical center of Iran. (2015). www.amar.org.ir. (In Farsi).
Yucer, A. A., Kan, M., Demirtas, M., & Kalanlar, S. (2016). The importance of creating new inheritance policies and laws that reduce agricultural land fragmentation and its negative impacts in Turkey. Land Use Policy, 56, 1-7.