ارزیابی شاخص سالخوردگی در مناطق روستایی ایران به کمک سیستم‌های دانش‌بنیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیارگروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی دوره دکتری تخصصی، گرایش برنامه ریزی آمایش محیطی، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشجوی دوره دکتری تخصصی، گرایش برنامه ریزی آمایش محیطی، گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه آزاد واحد رشت. رشت، ایران.

4 کارشناسی ارشد گروه جغرافیای انسانی، جغرافیاوبرنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه گلستان.گرگان، ایران.

چکیده

انجام تحقیقات در حوزه علوم انسانی بیشتر یک مبحث کیفی است، و نیازمند سطح تحلیل کیفی و کشف ارتباط درونی متغیرهای پژوهش است. یکی از مباحث مهم و پایه در بحث مطالعات انسانی، مبحث جمعیت‌شناسی و بخصوص شناخت ویژگی‌های ساختاری آن است. در این راستا، پژوهش حاضر می‌کوشد تا با به‌کارگیری منطق فازی، وضعیت سالخوردگی جامعه روستایی ایران را در سطح 390 شهرستان کشور مورد بررسی قرار دهد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نوع پژوهش‌های توصیفی-تحلیلی است که با روش تحلیل ثانویه انجام شده است. داده‌های موردنیاز متناسب با شش شاخص؛ نسبت پیری و جوانی، نسبت جنسی، نسبت سالمندی، حمایت بالقوه و حمایت پدر و مادر از مرکز آمار ایران استخراج گردیده است. نتایج تحقیق نشان داد که مناطق روستایی حاشیه ایران به دلیل دارای بودن مقادیر مطلوب در شاخص‌های شش‌گانه، با توجه به پایگاه دانش طراحی شده از میزان سالخوردگی کمتری برخوردار بوده، در‌حالی‌که مناطق روستایی داخل ایران به‌شدت به سمت پیری رفته و سالخورده شده‌اند. همچنین نتایج این پژوهش با نقشه قومیت ایران مقایسه شده و نتایج حاکی از آن است که روند سالخوردگی با نقشه قومیت همپوشانی بالایی دارد. چراکه مرزهای جغرافیایی ایران با جغرافیای قومیت‌ها دارای اشتراک مکانی بوده، تمایل به فرزندآوری و داشتن فرزندان بیشتر در این نواحی به نسبت مراکز داخلی کشور بیشتر است. ابن امر سبب افزایش مقدار مطلوب شاخص‌های شش‌گانه و برتری مناطق حاشیه نسبت به مرکز شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Ahmadi, N. (2004). Various Theories of old Age, Neshat and Happiness, First Year, No. 3.
Ali Mohammadi,Q. Armand, M A. Delbaziasl, M. (2017). Analysis and evaluation of aging demographic indicators in Iran. Journal of Social Science Studies. Volume 3, Issue 1, Spring 2017, 51-42 pages.
Annual report of the United Nations Population Division, 2007.
Annual report of the United Nations Population Division, 2008.
Annual report of the United Nations Population Division, 2012.
Annual report of the United Nations Population Division, 2015.
Chapman, S., philips, S. (2008). Rurality and ageing well: ‘a long time here. In N. Keating (Ed.) Rural Ageing: A good place to grow old? (pp 21-31). Bristol UK: The Policy Press.
David Swanson, Jacob S. Siegel, Henry S. Shryock. (2004) The Methods and Materials of Demography Elsevier Academic Press, Business & Economics.
Faraji sabokbar. H. (2016). Modeling a Model for Assessing the Quality of the Natural Environment of Rural Areas Using Knowledge Based Systems, Journal of Rural Research and Planning, Year 5, Number 1, Spring.
Kalantari, Samad. (1997). Preliminary Methods of Population Analysis, Tehran, Mani Publishing.
Keating , N. , & Phillips , J. ( 2008 ). A critical ecology perspective on rural ageing . In N. Keating (Ed.), Rural Ageing: A Good Place to Grow Old? (pp. 1 – 10 ). Bristol, England : Policy Press .
Mirlatafi, MR, Pour Ebrahimi, F. (2016). Analysis of the Impact of Aging Population on Rural Development, Number 2, The Social Sciences Faculty of Ferdowsi University of Mashhad.
Mirzaie & Shams GHahfakhri. (2007) Demography of the elderly in Iran based on the census from 1957 to 2007, Iranian Journal of Elderly, Second Year, No. 5, pp. 321-326.
Omidi, F. Moeini, SR. kazemipour, Sh. (2011). Transition of the age structure of the population from youth to aging and the comparative recognition of the aging indicators of the province’s population and the factors affecting it, with emphasis on census data 2006, Master’s dissertation, Islamic Azad University, Tehran Branch Central - Faculty of Social Sciences, Department of Demography.
Sumathi, S., Paneerselvam, S.  (2010) Computational intelligence paradigms: theory & applications using MATLAB: CRC Press.
Stanhope, mari And Lancaster Jeantte. (1988). Community health Nursing process and practice for promoting health. Second edition, stlovis: the C.V. mosby Co., 1988.
Statistics Center of Iran. (1957). Results of general census of population and housing, population season.
Statistics Center of Iran. (1967). Results of general census of population and housing, population season.
Statistics Center of Iran. (1977). Results of general census of population and housing, population season.
Statistics Center of Iran. (1987). Results of general census of population and housing, population season.
Statistics Center of Iran. (1997). Results of general census of population and housing, population season.
Statistics Center of Iran.(2006). The results of general population and housing censuses, population season.
Statistics Center of Iran. (2007). results of general census of population and housing, population season.
Statistics Center of Iran.(2011). The results of general population and housing censuses, population season.
Statistics Center of Iran. (2012). Results of general census of population and housing, population season.
Statistics Center of Iran. (2016). (The results of general population and housing censuses, population season.
Swanson, D.A. and Siegel, J.S., (2004), The Methods and Materials of Demography, San Diego, CA : Elsevier Academic Press, ©2004
United States Social Security Administration (2009-2010). Social Security Programs Throughout the World: The Americas, 2009. Available from http://www.ssa.gov/policy/docs/progdesc/ ssptw/2009-2010/americas/ssptw09americas.pdf.
United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division (2013). World Population Ageing 2013. ST/ESA/SER.A/348. ST/SEA/SER.A/348, United Nations publication
Zarghami, H and Farimaneh M. (2015). Analytical study of demographic and socioeconomic characteristics of the elderly of Iran. Journal of Iranian Statistical Studies, Vol. 26, No. 2, Fall and Winter, 2015, pp. 139-160.