مفهوم‌سازی پدیدارشناسانه‌ی هسته‌ی نهادی برنامه‌ریزی فضایی کیفیت محیطی روستاهای سمغان و مله‌انبار شهرستان کازرون، یک پژوهش کیفی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 عضو هیات علمی گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشگاه یورک-دکتری مدیریت بحران

4 بخش جامعه شناسی و برنامه ریزی اجتماعی دانشگاه شیراز

چکیده

پژوهش کنونی در پی مفهوم‌سازی پدیدارشناسانه‌ی هسته‌ی نهادی با رویکردی استفهامی-قیاسی در برنامه‌ریزی فضایی کیفیت محیطی روستاهای سمغان و مله‌انبار است. خط‌مشی‌های برنامه‌ریزی در این سکونتگاه‌ها بدون مشارکت ذی‌نفعان و بیشتر به صورت از بالا به پایین بوده که پیامدهای اجرای این سیاست‌ها بی‌توجهی به بن‌مایه درونی جریان‌های فضای زیست (شهروندان، فعالیت و کسب‌وکارها) با کیفیت محیطی پایین بوده است. همچنین تخصص‌محوری و بخشی‌نگری در برنامه‌ریزی‌ توسعه پایدار فضایی روستاهای مزبور و وجود رویکرد غالب کالبد‌ی که به جریان‌های اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و اکولوژیکی توجه لازم نداشته‌اند که منجر به تغییر کاربری زمین-های کشاورزی روستاها به دیگر کاربری‌ها شده و با گذشت زمان زمینه رواج شهرگرایی با روح مصرف‌گرایی، تضعیف روحیه تولید، کاهش سطح بهره‌وری اقتصادی و در نهایت فروکاهی کیفیت محیطی این دو روستا شده است. این پژوهش با توجه به تجربه‌های زیسته باشندگان روستایی و مشارکت‌کنندگان به این موضوع پرداخته که در طی پژوهش با تمرکز بر گروه‌های‌ روستایی و آیین و رسوم و الگوهای رفتاری طی فرآیندهایی با آمیخته شدن با زندگی روزانه آنها در قالب کارگاه-های مشارکتی و با روش گلوله ‌برفی به مطالعه کیفیت محیطی پرداخته است، افزون‌بر آن در چارچوب این دو رویه روش برنامه‌ریزی از رویکردهای ارزیابی مشارکتی کیفیت محیطی، ارزیابی مشارکتی ارتباطات روستایی با ابزارهایی مانند مصاحبه، بحث گروهی استفاده شد که این مفاهیم در چارچوب 9 مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته و 9 کارگاه مشارکتی با حضور گروه‌های روستایی انجام گرفته که هسته‌های نهادی آن از دیدگاه مشارکت‌کنندگان تعریف روستا، کیفیت ارزش‌ها، دانش، راهبری، برنامه‌ریزی راهبردی، یکپارچگی، پیوندهای روستاشهری و حقوق شهروندی تعیین گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 16 تیر 1398
  • تاریخ دریافت: 20 آبان 1397
  • تاریخ بازنگری: 16 اسفند 1397
  • تاریخ پذیرش: 27 اسفند 1397