تبیین نشانگرهای منظر پایدار روستایی در ایران مبتنی بر آرای متخصصان و حرفه‌مندان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

روستاها در بستری طبیعی و با استفاده از مصالح و فناوری محلی طی ده‌ها و گاه صدها سال به تدریج برپا شده‌ و تکامل یافته‌اند. با توجه به اینکه در حال حاضر، شاهد تخریب محیط‌های روستایی و عناصر باارزش آن هستیم، شناسایی و تبیین نشانگرهای منظر پایدار روستایی منطبق با موقعیت و شرایط ایران ضرورت دارد. پس از مطالعه اجزا و خصوصیات منظر روستایی و عوامل تأثیرگذار بر آن، معیارهای اولیه بیان‌کننده پایداری منظر به‌صورت ترکیبی از دو گروه معیار استخراج و تجمیع شدند. روش‌شناسی پژوهش به شیوه اکتشافی و تبیینی انجام و در آن نشانگرهای اصلی منظر پایدار طی روندی پیوسته و گزینشی اعتبارسنجی و ازطریق ارزیابی متخصصین- حرفه‌مندان تبیین شده‌اند. با توجه به محدود بودن تعداد متخصصین در زمینه منظر روستایی و برای افزایش اعتبار پژوهش، تلاش شده است جامعه آماری دربردارنده طیفی از تخصص‌های مرتبط با علوم منظر باشد و آرای آن‌ها در ارزیابی لحاظ شود. به‌منظور افزایش دقت، صحت و اعتبار، هر نشانگر با سه عامل: میزان ارتباط، میزان اهمیت و قابلیت اندازه‌گیری ارزش‌گذاری شده است. تحلیل‌ها یک‌بار به‌صورت تجمعی و یک‌بار به تفکیک هر نشانگر انجام و نشانگرهای با‌ارزش‌تر و مؤثرتر از دیدگاه متخصصین- حرفه‌مندان حوزه علوم به دست آمده است. نتایج این پژوهش عوامل اصلی شکل‌دهنده و تأثیرگذار در پایداری منظر پایدار روستایی را مشخص و تبیین می‌نماید، بنابراین تصمیم‌گیرندگان را قادر می‌سازد برنامه‌ریزی‌های آتی خود را هم‌راستا و مبتنی بر حفظ و ارتقای نشانگرهای اصلی منظر پایدار تبیین کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Aminzadeh, B. (2015). values in urban landscape design, university of Tehran press.
Aminzadeh, B. Afshar, D. (2003). Design and Behavioral Patterns, jornal of environmental studies, Vol29, 30-43.
Andrade, J. Martin, A. Rodriguez, A. (2015). Sustainable Incremental Rural Housing: Case study in Cuetzalan, Puebla, Mexico). Rämistrasse: ETH Zürich.
Antrop, M. (2006). Sustainable landscapes: contradiction, fiction or utopia? Landscape and Urban Planning. Vol. 75, Issues 3-4, pp: 187-197.
Bakhshali,S.A. Mojtahed, A. (2005). A comparison review of technical progress effects on the productivity of production factors with special focus on agricultural and industrial sectors (case: iran), economic research review, vol.5 (1), pp:11- 36
Barrett, C. Barrett, T. Wu, J. (2015). History of Landscape Ecology Science in the United States, Springer, York New.
Bell, S. (2012). Landscape: Pattern, Perception and Process, Routledge.
Carson, R. (2002). silent spring, Houghton Mifflin Company Ltd
Elliott, J. (2012). An Introduction to Sustainable Development, Routledge Publication, London.
Estrada-Carmona, N., Hart, A.K., DeClerck, F.A.J., Harvey, C.A. & Milder, J.C. (2014). Integrated landscape management for agriculture, rural livelihoods, and ecosystem conservation: An assessment of experience from Latin America and the Caribbean, Landscape and Urban Planning, Vol.129, pp.1-11
Etemad, G. Behzadfar, M. Rafian, M. Kazemian, GH. Maleki, GH. Mansourian, M. (2007). Planning and urban design standards, Iranian society of consulting engineers.
Forman, R.T.T. (2008). Urban Regions: Ecology and Planning Beyond the City. Cambridge University Press, Cambridge.
Gorka, A. (2016). Landscape rurality: new challenges for the sustainable development of rural areas of Poland, Procedia Engineering 161 (1373 – 1378).
Kokabi, L., Aminzadeh, B. (2009). Application of Landscape Ecology in Conservation and Restoration of UrBehnaz ban Rivers: The Case of Khoshk River in Shiraz, ENVIRONMENTAL SCIENCES Vol.6 (2) , pp.105-120
kowkabi, L. (2020). Explaining the fundamental characteristics of sustainable rural landscape through application of grounded theory, case study: “historic village of Furg”. Journal of Environmental Studies, 45(4), 661-675.
Kumar Singh, R. Murty, H.R..Gupta, S.K. & Dikshit, A.K. (2012). An overview of sustainability assessment methodologies,  Ecological Indicators, Vol.15(1), Pp. 281-299.
Mahan, A., Mansouri, S.A. (2017). The Study Of “Landscape” Concept with an Emphasis on the Views of Authorities of Various Disciplines, Baghe Nazar. Pp. 17-30.
Motloch, John L. (2000). Introduction to Landscape Design, John Wiley & Sons.
Namdar, R. Sadighi, H. (2013). Investigation of Major Challenges of Rural Development in Iran Utilizing Delphi Technique J. Agr. Sci. Tech. Vol. 15: 445-455.
New Urban Agenda. (2017). United Nations Acceced 12 June 2020: http://habitat3.org/the-new-urban-agenda/
Paola, G. Marco, D. Federica, L. (2018). How can different stakeholders contribute to rural landscape planning policy? The case study of Pralormo municipality Italy, Journal of Rural Studies, Vol.57, pp.99-109.
Pilot, P. (2006). Environmental Performance Index, Yale University.
Plieninger, T. T., Kizos, C., Bieling, L., Le Du-Blayo, M.A., Budniok, M., Bürgi, C. L., Crumley, G., Girod, P. Howard, J. Kolen, T., Kuemmerle, G., Milcinski, H., Palang, K., Trommler,  P. H. Verburg. (2015). Exploring ecosystem-change and society through a landscape lens: recent progress in European landscape research, Ecology and Society, Vol. 20(2), p 5.
Porteous, J. Douglas.(2004). Environmental Aesthetics: Ideas, Politics and Planning, Routledge.
Pourasghar Sangachin, F. (2010). An analytical comparative study on measurement methods of sustainable development in Iran and world, Ph.D thesis, University of Tehran.
Pourtaheri, M., Hemmati, Sh. (2017). Comparative Assessment of the Sustainability of Rural Housing in the Old and New Textures of Rural Areas: A Case Study in Villages of Central Area of Kabudarahang County, Journal of Sustainable Rural Development, Vol.(1), pp. 69-82.
Robinson, Guy M. (2008). Sustainable Rural Systems: Sustainable Agriculture and Rural Communities, Ashgate Publishing Ltd.
Rodrigue, J.P. Comtois, C. Slack, B. (2017). The Geography of Transport Systems, forth Edition, London: Routledge, p. 440
Rovai, M. Andreoli, M. Gorelli, S. Jussila, H. (2016). A DSS model for the governance of sustainable rural landscape: A first application to the cultural landscape of Orcia Valley (Tuscany, Italy), Land Use Policy, Vol. 56, pp. 217-237.
Salvati, L. Zitti, M. (2012). Monitoring vegetation and land use quality along the rural urban gradient in a Mediterranean region, Applied Geography, 32(2), pp.896-903.
Solymosi, K. (2011). Indicators for the Identification of Cultural LandscapeHotspots in Europe, Landscape Research, Vol. 36 (1), pp.3–18.
Tatum, K., Porter, N., Hale, J. (2017). A feeling for what's best: Landscape aesthetics and notions of appropriate residential architecture in Dartmoor National Park, England, Journal of Rural Studies, Vol.56, pp.167-179.