تأثیر جهت‎گیری‎های ارزشی - فرهنگی و نگرانی محیط‎زیستی بر رفتار حفاظت خاک کشاورزان (مورد مطالعه: روستاهای شهرستان میاندوآب)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

3 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

چکیده

هدف این مطالعه بررسی تأثیر جهت‎گیری‎های ارزشی - فرهنگی (تقدیرگرایانه، فردگرایانه، مساوات‎طلبانه و پایورمحورانه) و نگرانی محیط‏زیستی در زمینه حفاظت خاک بر رفتار حفاظت از خاک کشاورزان بود. جامعه آماری موردمطالعه کشاورزان روستاهای شهرستان میاندوآب بودند (22750 N =) که 378 نفر از آن‌ها با استفاده از جدول کرجسی و مورگان به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای انتخاب نمونه‎ها از روش نمونه‎گیری تصادفی طبقه‎ای با انتساب متناسب استفاده شد. ابزار پژوهش پرسشنامه‎ای بود که روایی آن با استفاده از نظرات متخصصان دانشگاهی مورد تأیید قرار گرفت و پایایی آن نیز با استفاده یک مطالعه راهنما و ضرایب آلفای کرونباخ محقق گردید (91/0≤ α ≤ 73/0). نتایج نشان داد نگرانی محیط‎زیستی در زمینه حفاظت خاک اثر مثبت و معنی‎داری بر روی رفتار حفاظت خاک داشت. افزون بر این، جهت‎گیری‎های ارزشی مساوات‎طلبانه و پایورمحورانه در زمینه حفاظت خاک دارای اثرات مثبت و معنی‎داری بر نگرانی محیط‏زیستی در زمینه حفاظت خاک هستند. این در حالی بود که جهت‎گیری‎های فردگرایانه و تقدیرگرایانه در زمینه حفاظت خاک اثراتی منفی و معنی‎دار بر نگرانی محیط‏زیستی در زمینه حفاظت خاک داشتند. درنهایت متغیرهای مستقل موجود در چارچوب پژوهش توانستند 5/42 درصد از تغییرات متغیر وابسته رفتار حفاظت خاک را پیش‌بینی کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Abbasian, A. R., Chizari, M., Bijani, M. (2017). Farmers’ Views on the Factors Inhibiting the Implementation of Soil Conservation Practices (The Case of Koohdasht Township, Iran). Journal of Agricultural Science and Technology (JAST), 19 (4), 797-807.
Agheli-e kohneshari, L., Sadeghi, H. (2005). [Estimating the Economic Impacts of Soil Erosion in Iran (Persian)]. Quarterly Journal of the Economic Research, (15), 87-100.
Agricultural Jihad Organization of West Azerbaijan Province. (2018). Agricultural soils of West Azerbaijan Province. (Unpublished report).
Bijani, M., Ghazani, E., Valizadeh, N., Haghighi, N. F. (2017). [Pro-Environmental Analysis of Farmers' Concerns and Behaviors towards Soil Conservation in Central District of Sari County, Iran]. International Soil and Water Conservation Research, 5(1), 43-49.
Bijani, M., Hayati, D. (2013). [Application of Environmental Attitudes toward Analyzing Water Conflict: The Case of Doroodzan Dam Irrigation Network (Persian)]. Agricultural Extension and Education Journal, 9(1), 83-102.
Fazeli, M., Jafar-Salehi, S. (2013). [Attitude, Knowledge, and Environmental Behavior Gap of Tourists (Persian)]. Tourism Management Studies, 7 (22), 137-161.
Ghazani, E., Bijani, M. (2016). [Application of Environmental Attitudes towards Analyzing Farmers’ Pro-Environmental Behavior in order to Soil Conservation (The Case of Rice Farmers in the Central Part of Sari Township) (Persian)]. Iranian Journal of Agricultural Economic and Development Research. 2-47 (1), 81-91.
Iran Soil Science Association. (2018). Soils of West Azerbaijan Province. (Unpublished report).
Ives, C. D., Kendal, D. (2014). [The Role of Social Values in the Management of Ecological Systems]. Journal of Environmental Management, 144, 67-72.
Jara-Rojas, R., Bravo-Ureta, B. E., Engler, A., Díaz, J. (2013). [An Analysis of the Joint Adoption of Water Conservation and Soil Conservation in Central Chile]. Land Use Policy, 32, 292-301.
Kollmuss, A., Agyeman, J. (2002). [Mind the Gap: Why Do People Act Environmentally and What are the Barriers to Pro-Environmental Behavior?]. Environmental Education Research, 8(3), 239-260.
Krejcie, R. V., Morgan, D. W. (1970). [Determining Sample Size for Research Activities]. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
Mahboobi, M., Sepehrara, M., (2013). [Farmers' professional ethics toward soil conservation (Persian)]. Journal of Ethics in Science and Technology, 8 (3), 25-35.
Rouhani, B. (2013). [Soil Protection Becomes Legal in Iran (Persian)]. Journal of Food Knowledge and Agriculture, 11 (104), 22-2.
Seifi, R. (2016). Application of cultural approach to analyze soil conservation behavior of farmers in West Azerbaijan Province. M. Sc. Thesis. College of Agriculture, Tarbiat Modares University.
Seifi, R., Chizari, M., Abbasi, E. (2018). [Factors Affecting Framers’ Soil Conservation Behavior in West Azerbaijan Province: A Cultural Approach (Persian)]. Agricultural Extension and Education Journal, 13 (2), 2019-234.
Stern, P. C., Dietz, T. (1994). [The value basis of environmental concern]. Journal of Social Issues, 50(3), 65-84.
Thompson, M., (2008). Organising and Disorganising: A Dynamic and Non-linear Theory of Institutional Emergence and Its Implications. Triarchy Press, Axminster.
Valizadeh, N., Bijani, M., Abbasi, E. (2016a). [An Environmental Psychological Analysis of Farmers' Participatory-Oriented Behavior toward Water Conservation in the Catchment Area of Lake Urmia (Persian)]. Iran-Water Resources Research, 13 (4), 17-27.
Valizadeh, N., Bijani, M., Abbasi, E. (2016b). [Pro-Environmental Analysis of Farmers' Participatory Behavior toward Conservation of Surface Water Resources in Southern Sector of Urmia Lake’s Catchment Area (Persian)]. Iranian Agricultural Extension and Education Journal. 11(2), 183-201.
Vignola, R., Koellner, T., Scholz, R. W., McDaniels, T. L. (2010). [Decision-making by Farmers regarding Ecosystem Services: Factors Affecting Soil Conservation Efforts in Costa Rica]. Land Use Policy, 27(4), 1132-1142.
Willy, D. K., Zhunusova, E., Holm-Müller, K. (2014). [Estimating the Joint Effect of Multiple Soil Conservation Practices: A Case Study of Smallholder Farmers in the Lake Naivasha Basin, Kenya]. Land Use Policy, 39, 177-187.
Yazdanpanah, M., Feyzabad, F.R., Forouzani, M., Mohammadzadeh, S., Burton, R.J. (2015). [Predicting Farmers’ Water Conservation Goals and Behavior in Iran: A Test of Social Cognitive Theory]. Land Use Policy, 47, 401-407.
Yazdanpanah, M., Hayati, D., Thompson, M., Zamani, G.H., Monfared, N. (2014). [Policy and Plural Responsiveness: Taking Constructive Account of the Ways in Which Iranian Farmers Think about and Behave in Relation to Water]. Journal of Hydrology, 514, 347-357.
Yazdanpanah, M., Hayati, D., Zamani, G.H. (2012). [Application of Cultural Theory in Analysis of Attitude and Activities toward Water Resource Conversation: The Case of Jihad-e Keshavarzi Staffs in Bushehr Province (Persian)].  Iranian. Agricultural Extension and Education Journal. 7(2), 1-19.