ارزیابی پایداری سیاست‌های سازگاری کشاورزی با تغییرات اقلیم از دیدگاه کارشناسان وزارت جهاد کشاورزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

2 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.

3 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

چکیده

هدف این مطالعه ارزیابی پایداری سیاست‌های سازگاری با تغییرات اقلیم در بخش کشاورزی است. به لحاظ روش‌شناسی، این تحقیق در دو مرحله متوالی به انجام رسیده است که مرحله نخست آن با هدف شناسایی و استخراج فهرستی از نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای پیش‌ روی سیاست‌های سازگاری با تغییرات اقلیمی در بخش کشاورزی مبتنی بر پارادایم تحقیق کیفی و با بهره‌گیری از تکنیک‌ گروه‌های کانونی و مصاحبه با 17 نفر از کارشناسان وزارت جهاد کشاورزی به انجام رسیده است. در مرحله دوم، با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) به مقایسه زوجی معیارها و زیرمعیارها با توجه به هدف اصلی یعنی پایداری سیاست‌های سازگاری و همچنین مقایسه زوجی هرکدام از مجموعه گزینه‌های دسته‌بندی‌شده در چهار محور قوت، ضعف، فرصت و تهدید با توجه به این معیارها و زیرمعیارها پرداخته شد. داده‌ها از طریق نرم‌افزار Expert Choice تحلیل شد. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد به‌منظور دستیابی به پایداری در پیشبرد سیاست‌های سازگاری به ترتیب معیارهای زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی بیشترین اهمیت را داشته‌اند. همچنین در معیار زیست‌محیطی، «عدم انتشار گازهای گلخانه‌ای»؛ در معیار اقتصادی، «کمک به تنوع درآمدی کشاورزان» و در معیار اجتماعی، «توجه به مشارکت اجتماعی» به‌عنوان مهم‏ترین زیرمعیارها شناسایی شدند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Alcon, F., Tapsuwan, S., Martínez-Paz, J. M., Brouwer, R., & de Miguel, M. D. (2014). Forecasting deficit irrigation adoption using a mixed stakeholder assessment methodology. Technological Forecasting and Social Change, 83, 183-193.

Alhuseen, A., & Kozová, M. (2014). SWOT analysis of climate change institutional arrangment and policy mainstreaming in Sudan. Acta Environ Univ Comen, 22(2), 5-16.

Azadi, Y., Yazdanpanah, M., & Mahmoudi, H. (2019). Understanding smallholder farmers’ adaptation behaviors through climate change beliefs, risk perception, trust, and psychological distance: Evidence from wheat growers in Iran. Journal of environmental management, 250, 109456.

Bandyopadhyay, S., Wang, L., & Wijnen, M. (2011). Improving household survey instruments for understanding agricultural household adaptation to climate change: water stress and variability.

Barnett, J., & O’Neill, S. (2010). Maladaptation. Global environmental change, 2(20), 211-213.

BECCA, (2015). base bottom up climate adaptation strategy toward sustainable Europe. BASE Evaluation Criteria for Climate Adaptation (BECCA). Issue No. 3, June 2015.

Bhatasara, S., & Nyamwanza, A. (2018). Sustainability: a missing dimension in climate change adaptation discourse in Africa? Journal of Integrative Environmental Sciences, 15(1), 83-97.

De França Doria, M., Boyd, E., Tompkins, E. L., & Adger, W. N. (2009). Using expert elicitation to define successful adaptation to climate change. Environmental Science & Policy, 12(7), 810-819.

Dupuis, J., & Biesbroek, R. (2013). Comparing apples and oranges: the dependent variable problem in comparing and evaluating climate change adaptation policies. Global Environmental Change, 23(6), 1476-1487.

Eriksen, S., & Brown, K. (2011). Sustainable adaptation to climate change.

Eriksen, S., Aldunce, P., Bahinipati, C. S., Martins, R. D. A., Molefe, J. I., Nhemachena, C., ... & Ulsrud, K. (2011). When not every response to climate change is a good one: Identifying principles for sustainable adaptation. Climate and development, 3(1), 7-20.

Hay, J., & Mimura, N. (2006). Supporting climate change vulnerability and adaptation assessments in the Asia-Pacific region: an example of sustainability science. Sustainability Science, 1(1), 23-35.

Hedger, M. M., Mitchell, T., Leavy, J., Greeley, M., & Downie, A. (2008). Desk review: evaluation of adaptation to climate change from a development perspective.

Masud, M. M., Azam, M. N., Mohiuddin, M., Banna, H., Akhtar, R., Alam, A. F., & Begum, H. (2017). Adaptation barriers and strategies towards climate change: Challenges in the agricultural sector. Journal of cleaner production, 156, 698-706.

Moridsadat, P., Eftekhari, R., Pourtaheri, M., & Shabanalifami, H. (2018). Analysis the Sustainability of Macro and Sectorial Agricultural Policies in Five-year Plans of the Islamic Republic of Iran. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research. 49 (1). 43-58.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2015). Agriculture and Climate Change. Trade and Agricultural director. OECD Publishing.

Owour, B., Mauta, W. and Eriksen, S. (2011). Strengtheningsustainable adaptation: examining interactions betweenpastoral and agropastoral groups in dryland Kenya.Climate and Development, 3(1). 42–58.

Pal, L.A. (2014). Beyond policy analysis: public issue management in turbulent times, fifth ed. Nelson Education, Toronto, ON.

Veugelers, R. (2012). Which policy instruments to induce clean innovating? Research Policy, 41(10), 1770-1778.

Vogel, B., & Henstra, D. (2015). Studying local climate adaptation: A heuristic research framework for comparative policy analysis. Global Environmental Change, 31, 110-120.

Zobeidi, T., Yazdanpanah, M., Forouzani, M., & Khosravipour, B. (2016). Climate change discourse among Iranian farmers. Climatic Change, 138(3-4), 521-535.