واکاوی شاخص‌ها و الگوهای ذهنی غالب متخصصان در ادراک بصری مردم از سیمای محیط روستایی با استفاده از روش دلفی و تحلیل عامل Q

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

2 استادیار، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران

3 ، دانشجوی دکتری معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

چکیده

سیمای محیط به عنوان بخشی از منظر روستایی، تعریف‌کننده شخصیت عملکردی فضاها می‌باشد که در ادراک بصری افراد از محیط روستایی نقش موثری دارد. همانطور که در فرآیند شکل‌گیری منظر، محیط داخلی زندگی انسان بایستی از کیفیت لازم برخوردار باشد محیط بیرونی آن نیز میبایست معیارهای لازم بصری را داشته باشد. لذا به منظور بهبود سیمای روستایی، شناسایی معیارهای موثر بر ادارک بصری مردم از محیط روستایی هدف انجام این پژوهش است. این پژوهش دارای روش آمیخته (کمی-کیفی) است که بر حسب هدف بنیادی، به لحاظ ماهیت پژوهش اکتشافی و از حیث گردآوری داده‌ها، توصیفی پیمایشی است. جامعه مورد مطالعه 21 متخصص در حوزه معماری، شهرسازی و روستایی می‌باشد که از طریق پرسشنامه حاصل از تحلیل محتوای اسنادی و پیمایش دلفی به صورت غیرتصادفی شبکه‌ای مورد پرسشگری قرار گرفتند. شاخص‌‌های استخراجی مراحل دلفی، با استفاده از نرم‌افزار SPSS و از طریق تحلیل عامل کیو و محاسبه میانگین وزنی و انحراف معیار مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد؛ چهار الگوی ذهنی غالب برای متخصصین به ترتیب الویت شامل: زیبایی منظره، انسجام ساختاری، وضوح‌پذیری و خوانش محیط می‌باشد که بیشترین درصد واریانس تبیین شده، مربوط به عامل زیبایی منظره با 568/35 % بوده که حاکی از اهمیت و ارجعیت این عامل دارد. از میان شاخص‌های مطرح شده در این الگوهای ذهنی نیز، به ترتیب شاخص‌های نشانه (619/7)، چشم‌انداز (476/7) و فرم (381/7) بیشترین میانگین وزنی و بیشترین تاثیر را از دیدگاه جامعه متخصصین در ادراک بصری مردم از سیمای محیط روستا دارد.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 09 مرداد 1399
  • تاریخ دریافت: 25 بهمن 1398
  • تاریخ بازنگری: 29 تیر 1399
  • تاریخ پذیرش: 09 مرداد 1399