ارزیابی ساختار شبکه اعتماد اجتماعی مبتنی بر تحلیل شبکه‌ای: مطالعه بهره‌برداران محلی مراتع استان یزد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه مرتع‌داری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران.

چکیده

اعتماد، بارها به عنوان مؤلفه کلیدی که حکمرانی سازگار و نظام‌های تصمیم‌گیری مشارکتی را حمایت می‌کند، شناخته شده است. در این تحقیق ارزیابی اعتماد مبتنی بر نظام مدیریت مشارکتی با بررسی ساختار روابط اجتماعی بهره‌برداران محلی مرتع در قالب شبکه اجتماعی موجود انجام گرفته است. راهبرد مورد استفاده برای جمع‌آوری سنجه‌های رابطه، روش شبکه کامل و اطلاعات تحقیق از طریق مصاحبه و پرسشنامه تحلیل شبکه‌ای جمع‌آوری گردید. شاخص‌های تراکم، اندازه، دوسویگی پیوند، تمرکز و مفاهیم نقاط برشی و حفره‌های ساختاری در این تحقیق مورد تحلیل قرارگرفت. نتایج نشان می‌دهد در شبکه اعتماد (با تراکم پایین و انسجام ضعیف)، دسترسی به اطلاعات در داخل گروه‌های محلی نسبت به روابط بین گروهی از همگنی بیشتری برخوردار است و در سطح کلان پایداری شبکه ضعیف به دست آمد. وجود حفره‌های ساختاری و حضور کم تعداد رابطان مهم در شبکه نیز باعث شده تا حفظ، توسعه ارتباطات و انتقال اطلاعات بین گروه‌های مختلف با مشکل روبه‌رو شود (کاهش پویایی شبکه). در بین گروه‌های محلی، پخش اعتماد وضعیت ضعیف‌تری نسبت به دریافت اعتماد دارد و این نتیجه تمرکز بالا در پیوندهای بیرونی نسبت به پیوندهای درونی است. سیستم مدیریت مشارکتی محلی مرتع در استان یزد به منظور دستیابی به پویایی و پایداری لازم است تا به سمت اتخاذ راهکارهایی جهت تقویت اعتماد اجتماعی به عنوان کلید حل ضعف پیش‌آمده برآید.

کلیدواژه‌ها


Bodin, O., & Norberg, J. (2005). Information network topologies for enhanced local adaptive management. Environ Manag, 35(2), 175–193. doi:10.1007/s00267-004-0036-7.
Borgatti, S. P., & Everett, M. G., & Johnson, J.C. (2013). Analyzing social networks. SAGE Publications Limited, London. 266pp.
Burt, R. S. (1995). Structural Holes: The Social Structure of Competition. Cambridge: Harvard University Press.
Burt, R.S. (2000). “The Network Structure of Social Capital.” in Research in Organizational Behavior, edited by Robert I. Sutton and Barry M. Staw. Greenwich, Conn.: JAI Press. Pp. 345–423
Burt, R.S. (2004). Structural holes and good ideas. American Journal of Sociology, 110(2), 349–399.
Chaffin, B. C., Gosnell, H., & Cosens, B. A. (2014). A decade of adaptive governance scholarship: synthesis and future directions. Ecology and Society. 19(3), 56. http://dx.doi.org/10.5751/ ES-06824-190356
Davenport, M. A., Leahy, J. E., Anderson, D. H., & Jakes. P. J.  (2007). Building trust in natural resource management within local communities: a case study of the Midewin National Tallgrass Prairie. Environmental Management. 39(3), 353-368. http://dx.doi. org/10.1007/s00267-006-0016-1
Ghorbani, M., Rasekhi, s., Salimi, J., & Roghani, R. (2014). Natural resource management at local scale, social capital and The power of protection in the network of local stakeholders, Journal of Rural Research. 5 (4), 779-808. (In Persian).
Granovetter, M. S. (1973). The Strength of Weak Ties. American Journal of Sociology. 78,1360–80.
Islami, I., Ebrahimzadeh Asmin, H., Ashtari Mehrjadi, A., (2020). Social Network Analysis of Participatory Management and Social Capital among Livestock Beneficiaries in Yazd Province. Journal of Community Development, 12(2). 483-500.
Islami, I., Sadoddin, A., Barani, H., Asgharpourmasouleh, A., and AKhbari, M. (2017). Modeling socio-ecological structure of local communities' participation for managing livestock drinking water using the agent-based approach, Applied Ecology and Environmental Research, 15(3), 1173-1192. https://doi.org/10.15666/aeer/1503_11731192
Lawson, T., & Garrod, J. (2001). Dictionary of sociology, London; Chicago: Fitzroy Dearborn Publishers, English, ISBN:1579582915,  273 p.
Leahy, E. & Anderson, H. (2008). Trust Factors in Community–water Resource Management Agency Relationships. Journal of Landscape and Urban Planning, 87(2), 100–107.
Mody, J., & Douglas, R.W. (2003). Structural cohesion and Embeddedness: A Hierarchical concept of social groups. American sociological Review, 68(1), 103-127.
Nunes, M., & Abreu, A. (2020). Applying Social Network Analysis to Identify Project Critical Success Factors. Sustainability, 12(1503): 1-32.
Oh, H., Chung, M.H., & Labianca, G. (2004). Group social capital and group effectiveness: the role of informal socializing ties. Acad Manag J. 47(6), 860–875. doi:10.2307/20159627
Olsson, P., Folke, C., & Berkes, F. (2004). Adaptive comanagement for building resilience in social-ecological systems. Environ Manag, 34(1),75–90. doi:10.1007/s00267-003-0101-
Pagan, N., Dörfler, F. (2019). Game theoretical inference of human behavior in social networks. Nat Commun. 10, 5507 (2019). https://doi.org/10.1038/s41467-019-13148-8
Rubí-Barceló, A., (2017). Structural Holes in Social Networks with Exogenous Cliques. Games. 8(32): 1-13.
Sarvi Sadrabad, H. & Islami, I. (2020). Analysis of the social network and bonding social capital in participatory management of water resources (Case study: Sadrabad Village, Nodoushan catchment, Yazd Province). Journal of Range and Watershed Management. 72(3): 739-753. https://doi.org/10.22059/jrwm.2019.282477.1389
Scholz, R.W. (2011). Environmental Literacy in Science and Society: From Knowledge to decisions. Cambridge: Cambridge University Press, 631p.
Steen, J., Defillippi, R., Sydow, J., Pryke, S., Michelfelder, I. (2018). Projects and Networks: Understanding Resource Flows and Governance of Temporary Organizations with Quantitative and Qualitative Research Methods. Proj. Manag. J. 49: 3–17.
Stern, M. J. & Timothy, D. (2015). Trust ecology and the resilience of natural resource management institutions. Ecology and Society, 20(2), 14.
Stern, M. J. (2008a). The power of trust: toward a theory of local opposition to neighboring protected areas. Society and Natural Resources. 21(10), 859-875. http://dx.doi.org/10.1080/08941920801973763
Stern, M. J. (2008b). Coercion, voluntary compliance and protest: the role of trust and legitimacy in combating local opposition to protected areas. Environmental Conservation. 35(3), 200-210. http://dx.doi.org/10.1017/S037689290800502X
Stern, M. J. (2010). Payoffs versus process: expanding the paradigm for park/people studies beyond economic rationality. Journal of Sustainable Forestry. 29(2-4),174-201. http://dx.doi. org/10.1080/10549810903547809
Vaske, J. J., Absher, J. D. & Bright. A. D. (2007). Salient value similarity, social trust and attitudes toward wild land fire management strategies. Human Ecology Review, 14(2), 223-232. http://www.humanecologyreview.org/pastissues/ her142/vaskeetal.pdf.
Watts, D.J. (1999). Networks, Dynamics, and the Small-World Phenomenon. American Journal of Sociology, 105(2), 493–527.
Zhang, D., Wang, Y. & Zhang, Z. (2019). Identifying and quantifying potential super-spreaders in social networks. Sci Rep. 9, 14811. https://doi.org/10.1038/s41598-019-51153-5
Zmerli, S., & Newton, K. (2008). Social trust and attitudes toward democracy. Public Opinion Quartley, 72 (4): 706-724.