تعیین پیشران‌های کلیدی رهیافت روستای خلاق با استفاده از نرم‌افزار میک‌مک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده

متأسفانه بسیاری از روستاها ضمن ازدست‌دادن جمعیت خود در فرایند مهاجرت، با پدیده تخلیه جمعیتی و تخریب کالبدی درگیر و درمقابل بسیاری از شهرها نیز با تراکم جمعیت، مصرف فزاینده و کاهش تعهدات اخلاقی در تعاملات مواجه می‌شود. ازاین‌رو ارائه رهیافت‌های مطلوب و کارا به‌منظور جلوگیری از تغییرات نامناسب و برون‌رفت از روند فعلی سکونتگاه‌های شهری و روستایی الزامی است.  این پژوهش در دو بخش مکمل صورت گرفته است. در گام اول با بهره‌گیری از نظرات 31 نفر از خبرگان داخلی و خارجی در زمینه شیوه دلفی، روستای خلاق سنتز تعریف و سپس مبنای نظری آن در ساختاری سه‌گانه منتج از اجماع خبرگان شامل ارکان و زیرساخت و شاخص تبیین شده است. در گام دوم پیشران‌های کلیدی تعیین و شدت تأثیرگذاری هریک از آن‌ها در تحقق رهیافت روستای خلاق با استفاده از نرم‌افزار میک‌مک سنجیده شد. ساختار نظری به‌دست‌آمده از بخش اول پژوهش شامل 15 مؤلفه و 49 معرف بود. بیشترین امتیاز به طبقه خلاق «مهاجران به روستا» با 087452/0 و کمترین امتیاز به «ارتباطات با بستگان» با 035478/0 تعلق داشت. یافته‌های بخش دوم پژوهش نشان می‌دهد که پیشران‌های کلیدی «چشم‌انداز» با شدت نُه، «خطرپذیری» با شدت شش، «فضای روستا» با شدت شش، «مشارکت» با شدت چهار و «پیوند روستایی» با شدت دو، جزو متغیرهای ورودی بود و بیشترین شدت خالص اثرگذاری مستقیم را داشت. با توجه به شرایط فعلی روستاهای ایران و مراحل گذار رهیافت روستای خلاق می‌تواند با تکیه بر ماهیت نظری خود، زمینه فراخوانی محتوای توسعه را فراهم و میان سکونتگاه‌های شهری و روستایی تعادل ایجاد کند.

کلیدواژه‌ها


Badri, A., & Mousavi, A. (2010). [New rural management (Persian)]. Tehran: Eshtiagh Publication.
Bell, D., & Jayne, J. (2010). The creative countryside: Policy and practice in the UK rural cultural economy. Journal of Rural Studies, 26(3), 209–18.
Brüntrup, M., & Messner, D. (2007). Global trends and the future of rural areas. Agriculture & Rural Development, 1, 2007.
European Union. (2011). The future of rural development policy. Retrieved from http://ec.europa.eu/agriculture/policy-perspectives/policy-briefs/index_en.htm
Florida, R. (2008). Who’s your city? how the creative economy is making where to live the most important decision of your life. New York: Basic Books.
Gol Mahmudi, M. (2011). [Model appropriate and necessary element in the development of rural entrepreneurship justice in Iran (Persian)]. Paper presented at the 1th Conference of Islamic-Iranian Development Model: Roadmap for Planning the Model, Tehran, Iran, 30-31 May 2011.
Kalantari, Kh., Varmazyar, H., & Nodoushan, A. (2013). [The future prospects of the rural population and the challenges of sustainable rural development in Iran (Persian)]. Village and Development, 16(2), 1-23.
Kuhmonen, T., & Kuhmonen, I. (2015). Rural futures in developed economies: the case of Finland. Technological Forecasting & Social Change, 101, 366–74.
Landry, C., & Bainchini, F. (1995). The creative city: indicators of creative city. London: Demos.
Landry, C. (2008). The Creative City: Toolkit for Urban Innovators (2nd ed.). London: Earthscan.
Mansouri, A., & Haji Ali Akbari, F. (2013). [Promoting dynamism vital factor in the development of the country (Persian)]. Paper Presented at the 2nd Conference on Islamic-Iranian Paradigm for Advancement: Concepts, Principles, and Pillars of Advancement, Tehran, Iran, 8-9 May 2013.
Mitchell, C. J., & De Waal, S. B. (2009). Revisiting the model of creative destruction: St. Jacobs, Ontario, a decade later. Journal of Rural Studies, 25(1), 156-67.
Nouri Zamanabdi, H., & Nilipour, Sh. (2007). [Further prioritize the development of processing industries and the agricultural sector using the Delphi method (Persian)]. Journal of Geographical Studies, 61, 166-77.
NEPAD institute & African Union. (2013). The rural futures program rural transformation across the African continent [Internet]. Retrieved from http://www.nepad.org/programme/rural-futures
Papoli Yazdi, M., & Ebrahimi, M. A. (2011). [Rural Development Theory (Persian)] (6th ed.). Tehran: Samt Press.
Stolarick, K., Denstedt, M., Donald, B., & Spencer, G. M. (2010). Creativity, tourism and economic development in a rural context: The case of Prince Edward County. Journal of Rural and Community Development, 5(1), 2.
Taghdisi, A., Rastghalam, M., & Nekuei, A. (2016). [Enterpernurship in rural tourism (Persian)]. Isfahan: Negarkhaneh Publuication.
Taheri Damane, A., & Naderi Khorshidi, A. A. (2014). [Futurism human resources in the Islamic Republic of Iran law enforcement scenario using an integrated and cross-impact analysis (Persian)]. Police Human Resource Quarterly, 36, 49-29.
Zali, N., & Zamani Pour, M. (2015). [Systems analysis, strategic variables in planning scenario-based regional development (Case study: Mazandaran Province) (Persian)]. Town and Countey Planning, 7(1), 1-28.
Zhaoxu, L., & Liming, L. (2016). Characteristics and driving factors of rural livelihood transition in the east coastal region of China: a case study of suburban Shanghai. Journal of Rural Studies, 43, 145-58.