شناسایی و دسته‌بندی الگوهای ذهنی کشاورزان نسبت به عوامل مؤثر بر ترویج کشاورزی چندکارکردی (مورد مطالعه: کشاورزان دارای مزارع‌ چندکارکردی در حاشیه دریاچه زریوار)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری ترویج کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه دانشگاه تهران

2 گروه ترویج و‌اموزش کشاورزی دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران

3 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی مجتمع آموزش عالی سروان

چکیده

کشاورزی چندکارکردی به منزله پارادایم نوین توسعه کشاورزی و روستایی به عنوان پاسخی به چالش‌های اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی مورد توجه جهانیان قرار گرفته است. از این رو مطالعه پیش‌رو به شیوه آمیخته و با استفاده از روش کیو، به تحلیل الگوهای ذهنی کشاورزان نسبت به ترویج کشاورزی چندکارکردی می‌پردازد. در گام کیفی، با استفاده از رویکرد هدفمند و روش نمونه‌گیری گلوله برفی با 11 نفر از صاحب‌نظران دانشگاهی مصاحبه شد. تحلیل داده‌های گردآوری شده با نرم‌افزار MAXQDA12 منجر به استخراج 61 گزاره شد. از این تعداد، 48 گزاره به عنوان نمونه کیو انتخاب شد. در گام کمی، پس از جمع‌آوری اطلاعات حاصل از مرتب‌سازی کیو توسط 16 نفر از کشاورزان دارای مزارع چندکارکردی (21N =)، این اطلاعات با روش تحلیل عاملی کیو در نرم افزار SPSS25 تحلیل شد. نتایج نشان داد، 16 کشاورز مورد مطالعه در مجموع چهار الگوی ذهنی در مورد ترویج کشاورزی چندکارکردی داشتند که عبارت‌اند از: حامیان درک اهمیت و منافع کشاورزی چندکارکردی و محدودیت‌های کشاورزی تولیدگرا، حامیان سیاست‌های تسهیل و تشویق‌کننده و عوامل آموزشی و ترویجی، حامیان مهارت‌های کارآفرینی کشاورزان و تقاضای جامعه برای کارکردهای غیرتولیدی کشاورزی، حامیان ویژگی‌های مزرعه در چندکارکردی کردن مزارع کشاورزی. این الگوها در مجموع 20/84 درصد واریانس کل را تبیین کردند. الگوی ذهنی اول (86/26 درصد) و الگوی ذهنی دوم (51/23 درصد) سهم بیشتری از واریانس کل را تبیین کردند.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 09 مرداد 1399
  • تاریخ دریافت: 27 فروردین 1399
  • تاریخ بازنگری: 04 تیر 1399
  • تاریخ پذیرش: 12 تیر 1399